๙. สัพพลทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

วรุโณ นาม นาเมน พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู

ฉฑฺเฑตฺวา ทส ปุตฺตานิ วนมชฺโฌคหึ ตทา ฯ

อสฺสมํ สุกตํ กตฺวา สุวิภตฺตํ มโนรมํ

ปณฺณสาลํ กริตฺวาน วสามิ ปวเน อหํ ฯ

ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห

มมุทฺธริตุกาโม โส อาคญฺฉิ มม อสฺสมํ ฯ

ยาวตา วนสณฺฑมฺหิ โอภาโส วิปุโล อหุ

พุทฺธสฺส อานุภาเวน ปชฺชลิ ปวนํ ตทา ฯ

ทิสฺวาน ปาฏิหิริยํ ๑ พุทฺธเสฏฺฐสฺส ตาทิโน

ปตฺตปุฏํ คเหตฺวาน ผเลน ปูรยึ อหํ ฯ

อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ สห ๒ ขาริมทาสหํ

อนุกมฺปาย เม พุทฺโธ อิทํ วจนมพฺรวิ ฯ

ขาริภารํ คเหตฺวาน ปจฺฉโต เอหิ เม ตุวํ

ปริภุตฺเตว ๓ สงฺฆมฺหิ ปุญฺญํ ๔ ตว ภวิสฺสติ ฯ

ปุฏกนฺตํ คเหตฺวาน ภิกฺขุสงฺฆสฺสทาสหํ

ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตุสิตํ อุปปชฺชหํ ฯ

ตตฺถ ทิพฺเพหิ นจฺเจหิ คีเตหิ วาทิเตหิ จ

ปุญฺญกมฺเมน สํยุตฺโต ๕ อนุโภมิ ยสํ ๖ อหํ ฯ

ยํ ยํ โยนูปปชฺชามิ เทวตฺตํ อถ มานุสํ

โภเค เม อูนตา นตฺถิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ยาวตา จตุโร ทีปา สสมุทฺทา สปพฺพตา

ผลํ พุทฺธสฺส ทตฺวาน อิสฺสรํ การยึ ๑ อหํ ฯ

ยาวตา เย ปกฺขิคณา อากาเส อุปตนฺติ เจ ๒

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

ยาวตา วนสณฺฑมฺหิ ยกฺขา ภูตา จ รกฺขสา

กุมฺภณฺฑา ครุฬา จาปิ ปาจริยํ ๓ อุเปนฺติ เม ฯ

กุมฺมา ๔ โสณา มธุกรา ฑํสา จ มกสา อุโภ

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สุปณฺณา นาม สกุณา ปกฺขิชาตา มหพฺพลา

เตปิ มํ สรณํ ยนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เยปิ ทีฆายุกา นาคา อิทฺธิมนฺโต มหายสา

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สีหา พฺยคฺฆา จ ทีปิ จ อจฺฉโกกตรจฺฉกา

เตปิ มํ วสมเนฺวนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

โอสธิติณวาสี จ เย จ อากาสวาสิโน

สพฺเพ มํ สรณํ ยนฺติ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

สุทุทฺทสํ สุนิปุณํ คมฺภีรํ สุปกาสิตํ

ผุสฺสยิตฺวา ๕ วิหรามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

วิโมกฺเข อฏฺฐ ผุสฺสิตฺวา วิหรามิ อนาสโว

อาตาปี นิปโก จาปิ ๑ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

เย ผลฏฺฐา พุทฺธปุตฺตา ขีณโทสา มหายสา

อหํ อญฺญตโร เตสํ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

อภิญฺญาปารมึ คนฺตฺวา สุกฺกมูเลน โจทิโต

สพฺพาสเว ปริญฺญาย วิหรามิ อนาสโว ฯ

เตวิชฺชา อิทฺธิปตฺตา จ พุทฺธปุตฺตา มหายสา

ทิพฺพโสตสมาปนฺนา เตสํ อญฺญตโร อหํ ฯ

สตสหสฺเส อิโต กปฺเป ยํ ผลํ อททึ ตทา

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ ผลทานสฺสิทํ ผลํ ฯ

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ภวา สพฺเพ สมูหตา

นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา วิหรามิ อนาสโว ฯ

สฺวาคตํ วต เม อาสิ มม พุทฺธสฺส สนฺติเก

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ ฯ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิจ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สพฺพผลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ ฯ

สพฺพผลทายกตฺเถรสฺส อปทานํ สมตฺตํ ฯ

๑ ม. ...ตํ ปาฏิหีรํ ฯ ยุ. ทิสฺวานหํ ปาฏิหีรํ ฯ ๒ ยุ. สาขาริกํ อทาสหํ ฯ

๓ ม. ยุ. ... จ ฯ ๔ ยุ. ปุญฺญํ ตํว ฯ ๕ ม. สํยุตฺตํ ฯ ๖ ม. สทา สุขํ ฯ

๑ ม. ยุ. การยามหํ ฯ ๒ ยุ. เต ฯ ๓ ม. ยุ. ปาริจริยํ ฯ ๔ ยุ. กุมฺภโสณา ฯ

๕ โป. ม. ผสฺสยิตฺวา ฯ ยุ. ปสฺสิตฺวาน ฯ

๑ ม. ยุ. จาหํ ฯ

ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์มีนามชื่อว่าวรุณ เป็นผู้เรียนจบมนต์ทิ้งบุตร ๑๐ คนเข้าไปกลางป่า สร้างอาศรมอย่างสวยงาม สร้างบรรณศาลาจัดไว้เป็นห้องๆ น่ารื่นรมย์ใจ อาศัยอยู่ในป่าใหญ่พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตระ ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา ทรงพระประสงค์จะช่วยเหลือเรา พระองค์จึงได้เสด็จมายังอาศรมของเรา พระรัศมีได้แผ่กว้างใหญ่ตลอดไพรสณฑ์ ครั้งนั้นป่าใหญ่โพลงไปด้วยพุทธานุภาพ เราเห็นปาฏิหาริย์ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด ผู้คงที่ ได้เก็บเอาใบไม้มาเย็บเป็นกระทง แล้วเอาผลไม้ใส่จนเต็มหาบ เข้าไปเฝ้าพระสัมพุทธเจ้าแล้วได้ถวายพร้อมทั้งหาบ เพื่อทรงอนุเคราะห์เรา พระพุทธเจ้าได้ตรัสแก่เราว่าท่านจงถือเอาหาบเดินตามหลังเรามา เมื่อสงฆ์บริโภคแล้ว บุญจักมีแก่ท่าน

เราได้หาบเอาผลไม้ไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์ เรายังจิตให้เลื่อมใสในพระภิกษุสงฆ์แล้ว ได้เข้าถึงสวรรค์ชั้นดุสิต เป็นผู้ประกอบด้วยการฟ้อน การขับ การประโคมอันเป็นทิพย์ เสวยยศในสวรรค์ชั้นดุสิตนั้น โดยบุญกรรม เราเข้าถึงกำเนิดใดๆ คือเป็นเทวดาหรือมนุษย์ ในกำเนิดนั้นๆ เราไม่มีความบกพร่องในเรื่องโภคทรัพย์เลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เพราะได้ถวายผลไม้แด่พระพุทธเจ้า เราจึงได้เป็นใหญ่ตลอดทวีปทั้ง ๔ พร้อมด้วยสมุทร พร้อมทั้งภูเขา ถึงฝูงนกมีเท่าใดที่บินอยู่ในอากาศ นกเหล่านั้นก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ยักษ์ภูต รากษส กุมภัณฑ์และครุฑ เท่าที่มีอยู่ในไพรสณฑ์

ต่างก็บำรุงบำเรอเอา ถึงพวกเต่า หมาไน ผึ้งและเหลือบยุง ก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ แม้เหล่าสกุลปักษีมีกำลังมากชื่อสุบรรณก็นับถือเรา นี้ก็เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ถึงพวกนาคที่มีอายุยืน มีฤทธิ์ มียศใหญ่ ก็ตกอยู่ในอำนาจเรานี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ราชสีห์ เสือโคร่ง เสือเหลือง หมีหมาป่า หมาจิ้งจอก ก็ตกอยู่ในอำนาจของเรา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ผู้ที่อยู่ในดาวประกายพฤกษ์และหญ้า กับผู้ที่อยู่ในอากาศล้วนนับถือเราทั้งหมด นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ ธรรมที่เห็นได้ยาก ละเอียด ลึกซึ้ง ซึ่งพระศาสดาทรงประกาศไว้ดีแล้วเราถูกต้องแล้วอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

เราถูกต้องวิโมกข์ ๘เป็นผู้ไม่มีอาสวะ เป็นผู้มีความเพียรเผากิเลส และมีปัญญารักษาตนอยู่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนโอรสของพระพุทธเจ้าที่ดำรงอยู่ในผล สิ้นโทสะ มียศใหญ่ นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา อันกุศลมูลตักเตือน กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่ เราเป็นผู้หนึ่งในจำนวนพระโอรสของพระพุทธเจ้าที่ได้วิชชา ๓ บรรลุฤทธิ์มียศใหญ่ สมบูรณ์ด้วยทิพโสต ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้ เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ...

พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระสัพพผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบ สัพพผลทายกเถราปทาน.