พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · ปรรณทายกวรรค
๑. ปรรณทายกเถราปทาน (๒๘๑) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๘๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในปรรณทายกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ปรรณทายกวรรค ปรรณทายกเถราปทาน (๒๘๑) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๑ หน้า ๗๒๐–๗๒๒
ปัณณทายกวรรคที่ ๒๙
ปัณณทายกเถราปทานที่ ๑ (๒๘๑)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผัก
[๒๘๓] เรานั่งอยู่ในบรรณศาลา บริโภคโภชนะ คือ ผัก พระ-
มหาฤๅษีพระนามว่า สิทธัตถะ ผู้ส่องโลกให้สว่าง ทรงเยียวยาโลกทั้งปวง เสด็จมาหาเราผู้เข้าไปอยู่ในบรรณศาลา เราได้ถวายผักแด่พระองค์ ซึ่งประทับนั่งบนเครื่องลาดใบไม้.
ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผักใดในกาลนั้น ด้วย
ทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผัก.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระปัณณทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบปัณณทายกเถราปทาน
ปัณณทายกวรรคที่ ๒๙
๒๘๑. อรรถกถาปัณณทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๒๙ ดังต่อไปนี้ :-บทว่า ปณฺณโภชนโภชโน ความว่า เรานั่งอยู่ในบรรณศาลาเพื่อบริโภคโภชนะมีน้ำนมและผักเป็นต้น. บทว่า อุปวิฏฺฐญฺจ มํ สนฺตํความว่า เราผู้เข้าไปอยู่ในบรรณศาลา. บทว่า อุปาคจฺฉิ มหาอิสิ ความว่าที่ชื่อว่า มหาอิสิ เพราะแสวงหากองแห่งคุณอันยิ่งใหญ่มีศีลเป็นต้น,อธิบายว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า สิทธัตถะ ผู้ส่องโลกให้สว่างไสว เป็นประทีปของชาวโลก ได้เสด็จมาคือเสด็จมาใกล้เรา. บทว่านิสินฺนสฺส ปณฺณสนฺถเร เชื่อมความว่า เราได้เข้าไปถวายผักซึ่งนึ่งแล้วเพื่อเคี้ยวกิน แด่พระองค์ผู้ประทับนั่งบนเครื่องลาดใบไม้แล้ว.
จบอรรถกถาปัณณทายกเถราปทาน
ผลทายกเถราปทานที่ ๒ (๒๘๒)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม้
[๒๘๔] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ทรงสันโดษ
เสมอด้วยเขาสิเนรุ ทรงไว้เช่นกับธรณี เสด็จออกจากสมาธิแล้ว เข้ามาหาเราเพื่อภิกษา.
เรามีใจผ่องใส ได้ถวายผลสมอ มะขามป้อม มะม่วง
ชมพู่ สมอพิเภก กระเบา กระบาก มะตูม และผลมะปรางทั้งหมดนั้น แด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้แสวงคุณอันใหญ่หลวง ทรงอนุเคราะห์โลกทั้งปวง.
ในกัปที่ ๙๔ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดในกาลนั้น
ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้.
ในกัปที่ ๕๗ แต่กัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์พระนามว่า เอกัชฌะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการมีพละมาก.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบผลทายกเถราปทาน
จบ ๑. ปรรณทายกเถราปทาน (๒๘๑)