arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · นฬมาลิวรรค

๘. วัลลิการผลทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในนฬมาลิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน นฬมาลิวรรค วัลลิการผลทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๑๐๙–๑๑๐

หน้า ๑๐๙

๔๗๗. อรรถกถาคิริปุนนาคิยเถราปทาน

พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า โสภิโต นาม สมฺพุทฺโธ ความว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

มีพระนามว่า โสภิตะ เพราะพระองค์มีพระสรีระงดงามไปด้วยพระมหาปุริส-ลักษณะ ๓๒ ประการ และพระรัศมีแผ่ออกข้างละวา ทั้งส่วนยาวและส่วนกว้าง.

จบอรรถกถาคิริปุนนาคิยเถราปทาน

วัลลิการผลทายกเถราปทานที่ ๘ (๔๗๘)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายผลไม้

[๖๘] ครั้งนั้น พระสัมพุทธเจ้าพระ-

นามว่าสุมนะ ประทับอยู่ในพระนครตักกรา

เราได้หยิบเอาผลไม้วิลลิการะถวายแด่พระสยัมภู

ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้

ใด ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่

รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้

เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว. . .คำสอน

พระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระวัลลิการผลทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบวัลลิการผลทายกเถราปทาน

หน้า ๑๑๐

๔๗๘. อรรถกถาวัลลิการผลทายกเถราปทาน

พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ตกฺกรายํ วสี ตทา ความว่า ราชธานี ชื่อว่า ตักกรา

เพราะเป็นที่อยู่ประจำของประชาชนผู้บำเพ็ญบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ประการ ในคราวที่ประทับอยู่ในตักกรานครนั้น.

จบอรรถกถาวัลลิการผลทายกเถราปทาน

ปานธิทายกเถราปทานที่ ๙ (๔๗๙)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายรองเท้า

[๖๙] พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า

อโนมทัสสี เชษฐบุรุษของโลกประเสริฐกว่า

นรชน มีพระจักษุ เสด็จออกจากที่ประทับสำราญ

กลางวันแล้ว เสด็จขึ้นถนน

เราสวมรองเท้าที่ทำอย่างดีออกเดินทาง

ไป ณ ที่นั้น เราได้เห็นพระสัมพุทธเจ้างามน่าดู

น่าชม เสด็จดำเนินด้วยพระบาทเปล่า เรายังจิต

ของตนให้เลื่อมใส ถอดรองเท้าออกวางไว้แทบ

พระบาท แล้วกราบทูลว่า

ข้าแต่พระสุคต ผู้เป็นมหาวีรบุรุษ

เป็นใหญ่เป็นผู้นำชั้นพิเศษ ขอเชิญสวมรองเท้า

จบ ๘. วัลลิการผลทายกเถราปทาน