พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · ชคติวรรค
๑๐. คันธปูชกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๕๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในชคติวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน ชคติวรรค คันธปูชกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๒ หน้า ๘๖–๘๘
คันธปูชกเถราปทานที่ ๑๐ (๔๖๐)
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาด้วยของหอม
[๕๐] เมื่อมหาชนกำลังช่วยกันทำจิต-
กาธารอยู่ และเมื่อของหอมนานาชนิดถูกนำเอามา
เรามีจิตเลื่อมใสมีใจโสมนัส ได้เอาของหอมกำมือ
หนึ่งบูชา
ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้บูชาจิต-
กาธารใด ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย
นี้เป็นผลแห่งการบูชาจิตกาธาร
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระคันธปูชกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล .
จบคันธปูชกเถราปทาน
อรรถกถาชคติวรรคที่ ๔๖
๔๕๑. อรรถกถาชคติทายกเถราปทาน
พึงทราบเรื่องราวในอปทานที่ ๑ วรรคที่ ๔๖ ดังต่อไปนี้ :-บทว่า ชคตึ การยึ อหํ ความว่า เราได้ทำระเบียงไว้รอบต้นโพธิ์-พฤกษ์อันอุดม อปทานทั้งหมดมีอปทานที่ ๒ เป็นต้นไปที่เหลือ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล.
จบอรรถกถาชคติทายกเถราปทาน
จบอรรถกถาชคติวรรคที่ ๔๖
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ชคติทายกเถราปทาน ๒. โมรหัตถิยเถราปทาน ๓. สีหาสน-
พีชิยเถราปทาน ๔. ติณุกกธาริยเถราปทาน ๘. อักกมนทายกเถราปทาน๖. วนโกรัณฑิยเถราปทาน ๗. เอกฉัตติเถราปทาน ๘. ชาติปุปผิยเถรา-ปทาน 6. สัตติปัณณิยเถราปทาน ๑๐. คันธปูชกเถราปทาน.
บัณฑิตคำนวณคาถาได้ ๖๗ คาถา.
จบชคติทายกวรรคที่ ๔๖
สาลปุปผิวรรคที่ ๔๗
สาลกุสุมิยเถราปทานที่ ๑ (๔๖๑)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายดอกสาละ
[๕๑] เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนาม
ว่าปทุมุตตระปรินิพพานแล้ว เมื่อมหาชนช่วยกัน
ยกพระพุทธสรีระขึ้นบนจิตกาธาร เราได้เอาดอก
สาละบูชา
ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้เอาดอกไม้
ใดบูชา ด้วยการบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย
นี้เป็นผลแห่งการบูชาจิตกาธาร
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน
ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระสาลกุสุมิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบสาลกุสุมิยเถราปทาน
จิตกปูชกเถราปทานที่ ๒
ว่าด้วยผลแห่งการบูชาจิตกาธาร
[๕๒] เมื่อเทวดาและมนุษย์พากันถวาย
พระเพลิงพระผู้มีพระภาคพระนามว่าสิขี ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของโลก เราได้เอาดอกจำปา ดอกบูชาจิตกาธาร
จบ ๑๐. คันธปูชกเถราปทาน