๓. มหากัจจายนเถราปทาน (๓๓) เล่ม ๓๒

ปทุมุตฺตรนาถสฺส ปทุมํ นาม เจติยํ

สิลาปฏํ <450> การยิตฺวาน สุวณฺเณนาภิเลปยึ.

พระเจดีย์(วิหารที่ประทับ)ชื่อว่าปทุมะ ของพระผู้มีพระภาคผู้เป็นที่พึ่งพระนามว่าปทุมุตตระ ข้าพเจ้าให้ทำแผ่นศิลาไว้ภายใต้แล้วใช้ทองคำไล้ทาแผ่นศิลานั้น

รตนามยฉตฺตญฺจ ปคฺคยฺห วาลวีชนึ

พุทฺธสฺส อภิโรเปสึ โลกพนฺธุสฺส ตาทิโน.

และได้กั้นฉัตรซึ่งทำด้วยรัตนะแล้ว ถือพัดวาลวีชนีพัดถวายพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเผ่าพันธุ์ของสัตว์โลก ผู้คงที่

ยาวตา เทวตา ภุมฺมา <451> สพฺเพ สนฺนิปตุํ ตทา

รตนามยฉตฺตานํ วิปากํ กถยิสฺสติ.

ภุมมเทวดา(เทวดาผู้อาศัยอยู่บนแผ่นดิน) มาประชุมกันทั้งหมดเท่าที่มีในครั้งนั้น ด้วยหวังว่า พระศาสดาจักตรัสผลแห่งการกั้นฉัตรซึ่งทำด้วยรัตนะ

ตญฺจ สพฺพํ สุณิสฺสาม กถยนฺตสฺส สตฺถุโน

ภิยฺโย หาสํ ชเนยฺยาม สมฺมาสมฺพุทฺธสาสเน.

พวกเราจักฟังพระศาสดาตรัสเรื่องทั้งหมดนั้น จะพึงเกิดความร่าเริงอย่างยิ่งในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เหมาสเน นิสีทิตฺวา สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล

ภิกฺขุสํฆปริพฺยูโฬฺห อิมา คาถา อภาสถ.

พระผู้มีพระภาคผู้เป็นพระสยัมภู เป็นบุคคลผู้เลิศประทับนั่งบนอาสนะทองแล้ว มีหมู่ภิกษุห้อมล้อม ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

เยนิทํ อาสนํ ทินฺนํ โสวณฺณํ รตนามยํ

ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ สุณาถ มม ภาสโต.

เราจักพยากรณ์ผู้ที่ได้ถวายอาสนะซึ่งทำด้วยทอง และกั้นฉัตรซึ่งทำด้วยรัตนะนี้ ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

ตึสกปฺปานิ เทวินฺโท เทวรชฺชํ กริสฺสติ

สมนฺตา โยชนสตํ อาภายาภิภวิสฺสติ.

ผู้นั้นจักเป็นจอมเทพครองเทวสมบัติ ๓๐ กัป จักแผ่รัศมีไป ๑๐๐ โยชน์โดยรอบ

มนุสฺสโลกมาคนฺตฺวา จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติ

ปภสฺสโรติ นาเมน อุคฺคเตโช ภวิสฺสติ.

ผู้นั้นจักมาเกิดยังมนุษยโลก เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ มีพระนามว่าปภัสสระ จักเป็นผู้มีเดชแผ่ไป

ทิวา วา ยทิ วา รตฺตึ สตรํสีว อุคฺคโต

สมนฺตา อฏฺฐรตนํ อุชฺโชติสฺสติ ขตฺติโย.

ผู้นั้นจักได้เป็นกษัตริย์ ส่องสว่างไป ๘ ศอก โดยรอบทั้งกลางวันกลางคืน เหมือนดวงอาทิตย์อุทัย ฉะนั้น

กปฺปสตสหสฺสมฺหิ โอกฺกากกุลสมฺภโว

โคตโม นาม โคตฺเตน <452> สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป) พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

ตุสิตา หิ จวิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต

กจฺจาโน นาม นาเมน พฺรหฺมพนฺธุ ภวิสฺสติ.

ผู้นั้นถูกกุศลมูลตักเตือนแล้ว จักจุติจากสวรรค์ชั้นดุสิต มาเกิดเป็นบุตรของพราหมณ์มีนามว่ากัจจานะ ตามโคตร

โส ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวาน อรหา <453> เหสฺสตฺยนาสโว

โคตโม โลกปชฺโชโต อคฺคฏฺฐาเน ฐเปสฺสติ.

ภายหลังเขาออกบวชแล้วจักสำเร็จเป็นพระอรหันต์ ไม่มีอาสวะ พระโคดมผู้ส่องโลกให้โชติช่วงจักตั้งเขาไว้ในเอตทัคคะ

สงฺขิตฺตํ ปุจฺฉิตํ <454> ปญฺหํ วิตฺถาเรน กเถสฺสติ

กถยนฺโต จ ตํ ปญฺหํ อชฺฌาสยํ <455> ปูรยิสฺสติ. <456>

เขาจักตอบปัญหาที่ถูกถามอย่างย่อได้โดยพิสดาร และเมื่อตอบปัญหานั้น จักทำอัธยาศัยให้เต็มได้

อฑฺฒกุเล อภิชาโต พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู

โอหาย ธนธญฺญานิ ปพฺพชึ อนคาริยํ.

ข้าพเจ้าเป็นพราหมณ์ผู้อภิชาตบุตรในตระกูลที่มั่งคั่ง จบมนตร์ สละทรัพย์และข้าวเปลือกแล้ว ออกบวชเป็นบรรพชิต

สงฺขิตฺเตนาปิ ปุจฺฉนฺเต วิตฺถาเรน กเถมหํ

อชฺฌาสยนฺเตสํ ปูเรมิ โตเสมิ ทิปทุตฺตมํ. <457>

เมื่อถูกถามปัญหาแม้โดยย่อ ข้าพเจ้าก็กล่าวแก้ได้โดยพิสดาร ทำอัธยาศัยของชนเหล่านั้นให้เต็ม ให้พระผู้มีพระภาคผู้สูงสุดแห่งเทวดาและมนุษย์ทรงพอพระทัยได้

โตสิโต เม มหาวีโร สยมฺภู อคฺคปุคฺคโล

ภิกฺขุสํเฆ นิสีทิตฺวา เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ.

พระมหาวีระผู้เป็นพระสยัมภู เป็นบุคคลผู้เลิศ ข้าพเจ้าทำให้ทรงพอพระทัยแล้วประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้ว ทรงตั้งข้าพเจ้าไว้ในเอตทัคคะ

ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มหากจฺจายโน เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

มหากจฺจายนตฺเถรสฺส อปทานํ ตติยํ สมตฺตํ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระมหากัจจายนเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

มหากัจจายนเถราปทานที่ ๓ จบ