พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน · กณิการวรรค
๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน เล่ม ๓๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๐๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในกณิการวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน กณิการวรรค นาลิเกรผลทายกเถราปทาน (ฉบับหลวง เล่ม ๓๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๒ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๓ หน้า ๑๖๔–๑๖๖
๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระนาลิเกรผลทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายมะพร้าว
(ท่านพระนาลิเกรผลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๐๐} [๙๑] ครั้งนั้น เราเป็นคนเฝ้าสวนอยู่ในพระนครพันธุมดี ได้พบพระพุทธเจ้าผู้ปราศจากกิเลสธุลีกำลังเหาะอยู่ในอากาศ[๙๒] เราได้ถือผลมะพร้าวไปถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระยศใหญ่พระองค์นั้นประทับยืนอยู่ในอากาศได้ทรงรับไว้แล้ว[๙๓] ทำปีติให้เกิดแก่เรา ทรงนำความสุขมาให้ในปัจจุบัน เรามีจิตผ่องใส ครั้นถวายผลมะพร้าวแด่พระพุทธเจ้าแล้ว[๙๔] ได้ประสบปีติอันไพบูลย์และอุดมสุข รัตนะย่อมบังเกิดแก่เรา ผู้เกิดในภพนั้น ๆ
[๙๕] ในกัปที่ ๙๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๙๖] ทิพยจักษุของเราสะอาดหมดจด เราเป็นผู้ฉลาดในสมาธิ ถึงความบริบูรณ์ในอภิญญา นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๙๗-๙๙] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า ท่านพระนาลิเกรผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ นาลิเกรผลทายกเถราปทานที่ ๑๐
รวมอุปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ตีณิกณิการปุปผิยเถราปทาน ๒. เอกปัตตทายกเถราปทาน
๓. กาสุมาริกผลทายเถราปทาน ๔. อวฏผลิยเถราปทาน
๕. จารผลิยเถราปทาน ๖. มาตุลุงคผลทายกเถราปทาน
๗. อัชเชลผลทายกเถราปทาน ๘. อโมรผลิยเถราปทาน
๙. ตาลผลิยเถราปทาน ๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน
ในวรรคนี้ มีคาถาคำนวณได้ ๙๙ คาถาถ้วน
จบ กณิการวรรคที่ ๕
๕๒. ผลทายกวรรค
๑. กุรัญชิยผลทายกเถราปทาน
บุพประวัติของพระกุรัญชิยผลทายกเถระ
ว่าด้วยผลแห่งการถวายลูกอัญชันขาว
(ท่านพระกุรัญชิยผลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)
{๑๐๑} [๑] เมื่อก่อน เราเป็นพรานเนื้อเที่ยวอยู่ในป่า ได้พบพระพุทธเจ้า ผู้ปราศจากกิเลสธุลี ผู้ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง[๒] เราเลื่อมใสได้ถือผลอัญชันขาวไปถวายแด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด เป็นเนื้อนาบุญ เป็นนักปราชญ์ ด้วยมือทั้งสองของตน[๓] ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายผลไม้นั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายผลไม้[๔-๖] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล
นัยว่า ท่านพระกุรัญชิยผลทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล
จบ กุรัญชิยผลทายเถราปทานที่ ๑
จบ ๑๐. นาลิเกรผลทายกเถราปทาน