๑๐. มหาปิงคลชาดก เล่ม ๒๗

(เศรษฐีโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๓๒๖} [๓๒๖] ลูกเอ๋ยเหตุอย่างหนึ่งคือความขยันหมั่นเพียรทำให้ได้ ประโยชน์หลายอย่าง ก็ความขยันหมั่นเพียรนั้นประกอบด้วยศีล เกิดขึ้น ด้วยขันติ อาจทำให้พวกมิตรถึงความสุขก็ได้ หรือ อาจทำให้พวกศัตรูถึงความทุกข์ก็ได้

๙. หริตมัณฑูกชาดก (๒๓๙)

ว่าด้วยผู้มีอิสรภาพ

(งูถามกบเขียวโพธิสัตว์ว่า)

{๓๒๗} [๓๒๗] ดูก่อนท่านผู้เป็นบุตรกบเขียวการที่ปลาทั้งหลายรุมกัดฉันผู้มี พิษร้ายแรงซึ่งเข้าไปยังปากลอบ ท่านชอบใจหรือ(กบเขียวตอบว่า)

{๓๒๘} [๓๒๘] บุรุษย่อมยํ่ายีผู้อื่นได้ร่ำไปตราบเท่าที่ความเป็นใหญ่ของเขายัง เป็นไปอยู่ เพราะว่าเมื่อใดคนอื่นมาย่ำยีตน เมื่อนั้นผู้ที่ถูกเขา ย่ำยีนั้นก็จะย่ำยีตอบเอาบ้าง

๑๐. มหาปิงคลชาดก (๒๔๐)

ว่าด้วยพระเจ้าปิงคละผู้ร้ายกาจ

(พระโพธิสัตว์โอรสของพระเจ้าปิงคละตรัสถามนายประตูว่า)

{๓๒๙} [๓๒๙] คนทั้งปวงถูกพระเจ้าปิงคละเบียดเบียนแล้ว เมื่อพระเจ้าปิงคละ นั้นสวรรคตแล้ว คนทั้งหลายก็ได้ความยินดี พ่อนายประตู

พระเจ้าปิงคละผู้ไม่มีพระเนตรดำเป็นที่รักของท่านหรือไฉน ท่านจึงได้ร้องไห้เล่า

(นายประตูทูลว่า)

{๓๓๐} [๓๓๐] พระเจ้าปิงคละผู้ไม่มีพระเนตรดำจะเป็นที่รักของข้าพเจ้าก็หา ไม่แต่ข้าพเจ้ากลัวว่าพระเจ้าปิงคละนั้นจะเสด็จกลับมาอีก พระเจ้าปิงคละเสด็จไปจากมนุษยโลกนี้แล้วก็จะเบียดเบียน พญามัจจุราชพญามัจจุราชนั้นถูกพระเจ้าปิงคละเบียดเบียน แล้วก็จะนำมาส่งยังมนุษยโลกนี้อีก(พระโพธิสัตว์ตรัสปลอบนายประตูว่า)

{๓๓๑} [๓๓๑] พระเจ้าปิงคละนั้นพวกเราช่วยกันเผาแล้วด้วยฟืนหลายพันเล่มเกวียน รดด้วยนํ้าหลายร้อยหม้อ พื้นที่ดินนั้นเราป้องกันไว้อย่างดีแล้ว ท่านอย่ากลัวเลย พระเจ้าปิงคละจักไม่เสด็จกลับมาอีก

จบ อุปาหนวรรคที่ ๙

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อุปาหนชาดก ๒. วีณาคุณชาดก

๓. วิกัณณชาดก ๔. อสิตาภูชาดก

๕. วัจฉนขชาดก ๖. พกชาดก

๗. สาเกตชาดก ๘. เอกปทชาดก

๙. หริตมัณฑูกชาดก ๑๐. มหาปิงคลชาดก

๑๐. สิคาลวรรค

๑. สัพพทาฐิชาดก (๒๔๑)

ว่าด้วยผู้มีบริวารมากเป็นใหญ่ได้

(พระบรมศาสดาครั้นทรงแสดงพระธรรมเทศนานี้แล้วตรัสสรุปว่า)

{๓๓๒} [๓๓๒] สุนัขจิ้งจอกผู้กระด้างด้วยมานะและมีความต้องการด้วยบริวาร ได้บรรลุถึงสมบัติใหญ่จึงเป็นราชาแห่งสัตว์มีเขี้ยวงาทั้งปวง ฉันใด{๓๓๓} [๓๓๓] ในหมู่มนุษย์ก็ฉันนั้น ผู้ใดมีบริวารมาก ผู้นั้นแลย่อมได้เป็น ใหญ่ในบริวารเหล่านั้น ดุจสุนัขจิ้งจอกได้เป็นราชาแห่งสัตว์ มีเขี้ยวงาทั้งหลายฉะนั้น

๒. สุนขชาดก (๒๔๒)

ว่าด้วยผู้ฉลาดย่อมช่วยตัวเองได้

(พระโพธิสัตว์เห็นสุนัขถูกล่ามไว้ จึงกล่าวว่า)

{๓๓๔} [๓๓๔] สุนัขตัวใดไม่ยอมกัดเชือกหนังให้ขาด สุนัขตัวนั้นช่างโง่เขลาแท้ สุนัขควรจะเปลื้องตนเสียจากเครื่องผูก กินเชือกหนังเสียให้อิ่ม แล้วจึงค่อยกลับไปยังที่อยู่ของตน(สุนัขได้ฟังดังนั้นจึงกล่าวว่า)

{๓๓๕} [๓๓๕] คำที่ท่านกล่าวนี้ฝังอยู่ในหัวใจของข้าพเจ้า และข้าพเจ้าได้จำไว้ ในใจแล้ว ข้าพเจ้าขอรอเวลาจนกว่าผู้คนจะหลับ