พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๓๙๙–๔๑๕ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 863–869
อตีตารัมมณติกเหตุทุกะ
(๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๓๙๙] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัยเหตุ-
ธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัย
เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๐๐] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๔๐๑] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
นเหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๐๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๔๐๓] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. เหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย
๔. เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่
เหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.
๗. เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เป็น
ปัจจัยแก่เหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๐๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ใน
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๖วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสย-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓วาระ.
ปัจจนียนัย
[๔๐๕] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๔๐๖] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๔๐๗] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๐๘] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม อาศัยนเหตุ-ธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม อาศัย
นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๐๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๔๑๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
นเหตุบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๔๑๑] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นอตีตารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมณธรรม เป็นปัจจัย
แก่นเหตุธรรมที่เป็นอนาคตารัมมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมธรรม เป็น
ปัจจัยแก่นเหตุธรรมที่เป็นปัจจุปปันนารัมมณธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๑๒] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๔๑๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ.
ฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๔๑๔] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๔๑๕] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อตีตารัมมณติกเหตุทุกะ จบ
อัชฌัตตติกเหตุทุกะ
(๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑. เหตุทุกะ)
เหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๑๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยเหตุธรรม
ที่เป็นอัชฌัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เหตุธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยเหตุธรรม
ที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๑๗] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๔๑๘] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๒ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
End of อตีตารัมมณัตติกเหตุทุกะ