พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๖๗–๖๗๗ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 964–970
กุสลติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ)
อาสววิปปยุตตสาสวบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖๗] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล
อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๖. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศลและธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๗. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลและธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๖๘] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อาสววิปปยุตตสาสวบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๖๙] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปยุตตสาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๐ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
อาสววิปปยุตตอนาสวบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๑] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลอาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม ที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗๒] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
อาสววิปปยุตตอนาสวบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๓] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๗๔] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๖๗๕] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. อนันตรปัจจัย
[๖๗๖] ๑. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๒. ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๗๗] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๒ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ จบ
กุสลติกฉโคจฉกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๒๐.-๕๔. ฉโคจฉกทุกะ)
สัญโญชนบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๗๘] ๑. ฯลฯ อาศัยสัญโญชนธรรมที่เป็นอกุศล ฯลฯ
คันถะ โอฆะ โยคะ นีวรณะ ที่เป็นอกุศล
ฯลฯ
โนปรามาสบทปฏิจจวาระ
๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหมือนอาสวโคจฉกะ
ทิฏฐิ ย่อมไม่เกิดขึ้น เพราะอาศัยทิฏฐิ.
กุสลติกฉโคจฉกทุกะ จบ
End of กุสลัตติกอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ