๑. หัตถิทายกเถราปทาน (๒๑๑) เล่ม ๓๒

๒๒. หัตถิวรรค

๑. หัตถิทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระหัตถิทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายช้างงา

(ท่านพระหัตถิทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๒๑๓} [๑] เราได้ถวายช้างใหญ่มีงาอันงอนงาม สมควรเป็นราชพาหนะแด่ พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะผู้เป็นจอมมนุษย์ ผู้คงที่[๒] เราได้เสวยสันติบทอันเป็นประโยชน์สูงสุด อันยอดเยี่ยม เพราะ เราได้ถวายช้างแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้แสวงหาประโยชน์ ให้แก่โลกทั้งปวง[๓] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ เราได้ถวายช้างใดในกาลนั้น ด้วยการถวายช้างนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายช้าง[๔] ในกัปที่ ๗๘ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๑๖ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่าสมันตปาสาทิกะ มีกำลังมาก[๕] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระหัตถิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ หัตถิทายกเถราปทานที่ ๑

๒. ปานธิทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระปานธิทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายรองเท้า

(ท่านพระปานธิทายกเถระได้กราบทูลบุพประวัติของตนว่า)

{๒๑๔} [๖] ข้าพระองค์ได้ถวายรองเท้าแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ประทับอยู่ ในป่า เพ่งณาน มีพระหฤทัยเมตตา มีเดช ทรงธรรม อบรม พระองค์แล้ว[๗] ข้าแต่พระองค์ผู้จอมมนุษย์ พระโลกเชษฐ์ผู้องอาจในหมู่นรชน ด้วยกรรมนั้น ข้าพระองค์ได้เสวยยานทิพย์ นี้เป็นผลแห่งบุพกรรม[๘] ในกัปที่ ๙๔ แต่ภัทรกัปนี้ ข้าพระองค์ได้ทำกรรมใดในกาลนั้น เพราะกรรมนั้น ข้าพระองค์ไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายรองเท้า[๙] ในกัปที่ ๗๗ แต่ภัทรกัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์ ๘ พระองค์ มีพระนามเหมือนกันว่าสุยานะ มีกำลังมาก[๑๐] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพระองค์ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพระองค์ทำเสร็จแล้ว ดังนี้แลนัยว่า ท่านพระปานธิทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ ปานธิทายกเถราปทานที่ ๒