พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · หัตถิวรรค
๑๐. ปาปนิวาริยเถราปทาน (๒๒๐) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๒๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในหัตถิวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน หัตถิวรรค ปาปนิวาริยเถราปทาน (๒๒๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๗๑ หน้า ๖๓๗–๖๓๘
ปาปนิวาริยเถราปทานที่ ๑๐ (๒๒๐)
ว่าด้วยผลแห่งการแต่งที่จงกรม
[๒๒๒] เราแผ้วถางที่จงกรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า
ปิยทัสสี มุงบังด้วยไม้อ้อ ป้องกันลมและแดด.
เราก่อสร้างกุศลเพื่อต้องการเว้นบาป ตั้งความเพียรใน
ศาสนาของพระศาสดา เพื่อละกิเลสทั้งหลาย.
ในกัปที่ ๑๑ แต่กัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระองค์
หนึ่ง ปรากฏพระนามว่า อัคคิเตชะ ทรงสมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ประการ มีพละมาก.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระปาปนิวาริยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบปาปนิวาริยเถราปทาน
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. หัตถิทายกเถราปทาน ๒. ปานธิทายกเถราปทาน ๓. สัจจ-สัญญกเถราปทาน ๔. เอกสัญญกเถราปทาน ๕. รังสิสัญญกเถราปทาน๖. สันธิตเถราปทาน ๗. ตาลวัณฏทายกเถราปทาน ๘. อักกันตสัญญก-เถราปทาน ๙. สัปปิทายกเถราปทาน ๑๐. ปาปนิวาริยเถราปทาน.
มีคาถา ๕๔ คาถาฉะนี้แล.
จบหัตถิวรรคที่ ๒๒
อาลัมพนทายกวรรคที่ ๒๓
อาลัมพนทายกเถราปทานที่ ๑ (๒๒๑)
ว่าด้วยผลแห่งการถวายราวสะพาน
[๒๒๓] เราได้ถวายที่หน่วงเหนี่ยว (ราวสะพาน) แด่พระผู้มี-
พระภาคเจ้า พระนามว่า อัตถทัสสี เชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ เป็นจอมของสัตว์สองเท้า.
เราเดินไป (ปกครอง) ตลอดแผ่นดินอันกว้างขวางจดฝั่ง
สาคร ยังความเป็นอิสระให้เป็นไปในสัตว์ทั้งหลายและในแผ่นดิน.
เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพขึ้นได้หมดแล้ว วิชชา ๓เราบรรลุแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว.
ในกัปที่ ๖๒ แต่กัปนี้ ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิจอมกษัตริย์๓ ครั้ง ทรงพระนามว่า เอกาทัสสิตะ มีพละมาก.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ
อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
ทราบว่า ท่านพระอาลัมพนทายกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
จบอาลัมพนทายกเถราปทาน
จบ ๑๐. ปาปนิวาริยเถราปทาน (๒๒๐)