๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน เล่ม ๓๓

๔๕. วิเภทกิวรรค

๑. วิเภทกพีชิยเถราปทาน

บุพประวัติของพระวิเภทกพีชิยเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายเมล็ดพืชสมอพิเภก

(ท่านพระวิเภทกพีชิยเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๑} [๑] พระพุทธเจ้าพระนามว่ากกุสันธะผู้ทรงมีความเพียรใหญ่ ทรงรู้จบธรรมทั้งปวง พระองค์เสด็จหลีกออกจากหมู่ไปยังราวป่า[๒] เราถือเมล็ดพืชเครือเถาเที่ยวมา สมัยนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงเข้าฌานอยู่ ณ ระหว่างภูเขา[๓] เราเห็นพระพุทธเจ้าผู้เป็นเทพของทวยเทพแล้วมีใจเลื่อมใสได้ ถวายเมล็ดพืชแด่พระธีรเจ้าผู้เป็นทักขิไณยบุคคล[๔] ในกัปนี้เอง เราได้ถวายพืชใดไว้ในกาลนั้น ด้วยการถวายพืชนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายเมล็ดพืช[๕] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ถอนภพทั้งปวงขึ้นได้หมดแล้ว ตัดกิเลสเครื่องผูกขาดดังช้างตัดเชือกแล้ว เป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่[๖] การที่เราได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้าของเรานี้เป็นการมาดีแล้วหนอ วิชชา ๓ เราได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราก็ได้ทำเสร็จแล้ว[๗] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล

นัยว่า ท่านพระวิเภทกพีชิยเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ไว้แล้ว ด้วยประการฉะนี้แล

จบ วิเภทกพีชยเถราปทานที่ ๑

๒. โกลทายกเถราปทาน

บุพประวัติของพระโกลทายกเถระ

ว่าด้วยผลแห่งการถวายพุทรา

(ท่านพระโกลทายกเถระได้กล่าวบุพประวัติของตนไว้ว่า)

{๓๒} [๘] ครั้งนั้น เรานุ่งหนังเสือ ห่มผ้าเปลือกไม้ ใช้หาบใส่ลูกพุทรา จนเต็มแล้วหาบมายังอาศรม[๙] ในกาลนั้น พระพุทธเจ้าพระนามว่าสิขีประทับอยู่พระองค์เดียวไม่มีเพื่อน ทรงทำโลกให้โชติช่วงอยู่ตลอดกาลทั้งปวง เสด็จเข้ามายังอาศรมของเรา[๑๐] เราทำจิตของตนให้เลื่อมใสและถวายบังคมพระพุทธเจ้าผู้มีวัตรอันงามแล้ว ได้ใช้มือทั้งสองกอบพุทราถวายแด่พระพุทธเจ้า[๑๑] ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายพุทราใดไว้ในกาลนั้น ด้วยทานนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการถวายพุทรา[๑๒-๑๔] เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเราทำเสร็จแล้ว ดังนี้แล