พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย · พันธุชีวกวรรค
๑๐. กุมุททายกเถราปทาน (๑๖๐) เล่ม ๓๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในพันธุชีวกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
_______
๑๐. กุมุททายกตฺเถราปทาน
๑๐. กุมุททายกเถราปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระกุมุททายกเถระ
(พระกุมุททายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน พันธุชีวกวรรค กุมุททายกเถราปทาน (๑๖๐) (ฉบับหลวง เล่ม ๓๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๗๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๒)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๒ หน้า ๒๔๔–๒๔๕ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๒ หน้า ๓๒๖–๓๒๗
หิมวนฺตสฺสาวิทูเร มหาชาตสฺสโร อหุ
ปทุมุปฺปลสญฺฉนฺโน ปุณฺฑรีกสโมหิโต. <834>
ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์ ได้มีสระธรรมชาติ (สระเกิดเอง) สระใหญ่ ดารดาษด้วยดอกปทุมและดอกอุบล สะพรั่งไปด้วยดอกบุณฑริก
กุกฺกุโฎ <835> นาม นาเมน ตตฺถาสึ สกุโณ ตทา
สีลวา วตฺตสมฺปนฺโน <836> ปุญฺญาปุญฺเญสุ โกวิโท.
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นนกมีนามว่ากุกกุฏะ เป็นสัตว์มีศีล สมบูรณ์ด้วยวัตร ฉลาดในบุญและมิใช่บุญอาศัยอยู่ใกล้สระนั้น
ปทุมุตฺตโร โลกวิทู อาหุตีนํ ปฏิคฺคโห
ชาตสฺสรสฺสาวิทูเร สญฺจริตฺถ มหามุนิ.
พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา เสด็จจาริกไปในที่ไม่ไกลสระนั้น
ชลชํ กุมุทํ ฉิตฺวา อุปเนสึ มเหสิโน
มม สงฺกปฺปมญฺญาย ปฏิคฺคหิ มหามุนิ.
ข้าพเจ้าหักดอกโกมุทซึ่งเกิดในน้ำแล้ว น้อมเข้าไปถวาย พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ผู้พระมหามุนี ทรงทราบความดำริของข้าพเจ้าแล้ว จึงทรงรับไว้
ตญฺจ ทานํ ททิตฺวาน สุกฺกมูเลน โจทิโต
กปฺปานํ สตสหสฺสํ ทุคฺคตึ นุปปชฺชหํ.
ข้าพเจ้าครั้นถวายทานนั้นแล้ว ถูกกุศลมูลตักเตือนแล้ว จึงไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป
โสฬเสโต กปฺปสเต อาสุํ วรุณนามกา
อฏฺฐ เอเต ชนา ตตฺถ <837> จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
ในกัปที่ ๑๑๖ นับจากกัปนี้ไป ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๘ ชาติ มีพระนามว่าวรุณ มีพลานุภาพมาก
ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กุมุททายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.
กุมุททายกตฺเถรสฺส อปทานํ ทสมํ สมตฺตํ.
พนฺธุชีวกวคฺโค โสฬสโม.
ตสฺสุทฺทานํ
พนฺธุชีวตมฺพปุปฺผี วีถิกกฺการุปุปฺผิโย
มนฺทารโว กทมฺพี จ สูลโก นาคปุปฺผิโย
ปุนฺนาโค โกมุที คาถา ฉปฺปญฺญาส ปกิตฺติตา.
คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แลได้ทราบว่า ท่านพระกุมุททายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
กุมุททายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ
พันธุชีวกวรรคที่ ๑๖ จบบริบูรณ์
รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. พันธุชีวกเถราปทาน
๒. ตัมพปุปผิยเถราปทาน
๓. วีถิสัมมัชชกเถราปทาน
๔. กักการุปุปผปูชกเถราปทาน
๕. มันทารวปุปผปูชกเถราปทาน
๖. กทัมพปุปผิยเถราปทาน
๗. ติณสูลกเถราปทาน
๘. นาคปุปผิยเถราปทาน
๙. ปุนนาคปุปผิยเถราปทาน
๑๐. กุมุททายกเถราปทาน
จบ ๑๐. กุมุททายกเถราปทาน (๑๖๐)