๖. ปภังกรเถราปทาน (๓๓๖) เล่ม ๓๒

ชนทั้งหลายสูดกลิ่นหอมอบอวลอันประกอบด้วยบุญกรรมแล้ว ย่อมรู้ทันทีว่า พระเจ้าผุสสะเสด็จมา ณ ที่นี้.

กิ่งไม้ ใบไม้ ท่อนไม้ และแม้หญ้า ทุกชนิด (ดังจะ)

รู้ความดำริของเรา ย่อมสำเร็จเป็นกลิ่นหอมทันที.

ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้บูชาด้วยไม้จันทน์ ด้วยการ

บูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการบูชาด้วยหยาดน้ำ.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ และ

อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระผัสสิตกัมมิยเถระได้กล่าวคาถานี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบผุสสิตกัมมิยเถราปทาน

ปภังกรเถราปทานที่ ๖ (๓๓๖)

ว่าด้วยผลแห่งการชำระพระสถูป

[๓๓๘] พระเจดีย์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า ปทุมุตตระ

เชษฐบุรุษของโลก ผู้คงที่ มีอยู่ในป่าชัฏ อันเกลื่อนกล่นด้วยเนื้อร้าย.

ใคร ๆ ไม่อาจจะไปเพื่อกราบไหว้พระเจดีย์ พระเจดีย์

อันหญ้าต้นและเถาวัลย์ปกคลุม หักพัง.

ในกาลนั้น เราเป็นคนทำการงานในป่า ด้วยการงานของ

บิดาและปู่ เราได้เห็นพระสถูปอันหักพัง หญ้าและเถาวัลย์ปกคลุมในป่าใหญ่.

ครั้นได้เห็นพระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าแล้ว ตั้งจิตเคารพ

ไว้ว่า พระสถูปนี้แห่งพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐสุด หักพังอยู่ในป่า.

พระสถูปไม่มีอะไรบังแดดฝน ไม่สมควรแก่คนที่รู้คุณ

และมิใช่คุณ เราได้แผ้วถางพระสถูปแห่งพระพุทธเจ้าแล้วจึงจะประกอบการงานอื่น.

ครั้นเราแผ้วถางหญ้าต้นไม้และเถาวัลย์ที่พระเจดีย์ ไหว้

ครบ ๘ ครั้งแล้ว กลับไปยังที่อยู่ของตน ด้วยกรรมที่เราทำดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งเจตนามั่น เราละกายมนุษย์แล้ว ได้ไปสู่ชั้นดาวดึงส์.

วิมานทองอันบุญกรรมทำไว้ในชั้นดาวดึงส์นั้น สวยงาม

เลื่อมประภัสสร สูง ๖ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์.

เราได้เสวยรัชสมบัติในเทวโลก ๓๐๐ ครั้ง และได้เป็น

พระเจ้าจักรพรรดิ ๒๕ ครั้ง.

ครั้งเมื่อเราท่องเที่ยวอยู่ในภพน้อยภพใหญ่ ย่อมได้โภค-สมบัติมาก ความพร่องในโภคสมบัติไม่มีแก่เราเลย นี้เป็นผลแห่งการแผ้วถาง

เมื่อเราไปในป่าใหญ่ด้วยคานหามหรือด้วยคอช้าง เรา

ไปสู่ทิศใด ๆ ในทิศนั้น ๆ ป่าย่อมสำเร็จเป็นที่พึ่งพักได้.

เราไม่เห็นตอหรือแม้หนามด้วยจักษุเลย เราประกอบด้วยบุญกรรม บุญกรรมย่อมนำปราศไปเอง.

โรคเรื้อน ฝี กลาก โรคลมบ้าหมู่ คุดทะราด หิดเปื่อย

และหิดด้าน ไม่มีแก่เรา นี้เป็นผลแห่งการแผ้วถาง.

เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์

อย่างอื่นยังมีอีก เราไม่รู้สึกว่า ต่อมฝีมีหยาดน้ำเหลืองเกิดในกายของเราเลย เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า.

ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก เราได้ท่องเที่ยวอยู่ในภพ

๒ ภพ คือ ในความเป็นเทวดาหรือมนุษย์.

เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์

อย่างอื่นยังมีอีก เราเป็นผู้มีผิวพรรณดังทอง เป็นผู้มีรัศมีในที่ทั้งปวง.

เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์

อย่างอื่นยังมีอีก สิ่งที่ไม่ชอบใจไม่มี สิ่งที่ชอบใจเข้ามาตั้งไว้.

เพราะเราแผ้วถางที่พระสถูปพระพุทธเจ้า ความอัศจรรย์อย่างอื่นยังมีอีก เรานั่งบนอาสนะเดียว ได้บรรลุอรหัต.

ในกัปที่แสนแต่กัปนี้ เราได้ทำกรรมใด ในกาลนั้น ด้วย

กรรมนั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการแผ้วถาง.

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และ

อภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว คำสอนของพระพุทธเจ้าเราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.

ทราบว่า ท่านพระปภังกรเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

จบปภังกรเถราปทาน

ติณกุฏิทายกเถราปทานที่ ๗ (๓๓๗)

ว่าด้วยผลแห่งการถวายกุฎีหญ้า

[๓๓๙] เราเป็นคนรับจ้างทำการงานของคนอื่น ขวนขวาย

ในทางเกิดการงานของคนอื่น อาศัยอาหารของผู้อื่น อยู่ในนครพันธุมดี.

ในกาลนั้น เรานั่งอยู่ในที่ลับแล้ว คิดอย่างนี้ว่า พระ-

พุทธเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลก แต่การก่อสร้างบุญกุศลของเราไม่มี.

บัดนี้เป็นเวลาสมควรที่เราจะชำระคติ ถึงเวลาของเราแล้ว

การถูกต้องนรกเป็นทุกข์แก่สัตว์ทั้งหลายผู้ไม่มีบุญเป็นแน่แท้.

ครั้นเราคิดอย่างนี้แล้ว จึงเข้าไปหาเจ้าของงาน ขอหยุด

การงานวันหนึ่ง แล้วเข้าป่าใหญ่.

ในกาลนั้น เราขนเอาหญ้า ไม้และเถาวัลย์มาแล้ว ตั้ง

เสาไม้ขึ้น ๓ ต้น ได้สร้างเป็นกุฎีหญ้า.