๒. สุนขชาดก เล่ม ๒๗

๑๐. สิคาลวรรค

๑. สัพพทาฐิชาดก (๒๔๑)

ว่าด้วยผู้มีบริวารมากเป็นใหญ่ได้

(พระบรมศาสดาครั้นทรงแสดงพระธรรมเทศนานี้แล้วตรัสสรุปว่า)

{๓๓๒} [๓๓๒] สุนัขจิ้งจอกผู้กระด้างด้วยมานะและมีความต้องการด้วยบริวาร ได้บรรลุถึงสมบัติใหญ่จึงเป็นราชาแห่งสัตว์มีเขี้ยวงาทั้งปวง ฉันใด{๓๓๓} [๓๓๓] ในหมู่มนุษย์ก็ฉันนั้น ผู้ใดมีบริวารมาก ผู้นั้นแลย่อมได้เป็น ใหญ่ในบริวารเหล่านั้น ดุจสุนัขจิ้งจอกได้เป็นราชาแห่งสัตว์ มีเขี้ยวงาทั้งหลายฉะนั้น

๒. สุนขชาดก (๒๔๒)

ว่าด้วยผู้ฉลาดย่อมช่วยตัวเองได้

(พระโพธิสัตว์เห็นสุนัขถูกล่ามไว้ จึงกล่าวว่า)

{๓๓๔} [๓๓๔] สุนัขตัวใดไม่ยอมกัดเชือกหนังให้ขาด สุนัขตัวนั้นช่างโง่เขลาแท้ สุนัขควรจะเปลื้องตนเสียจากเครื่องผูก กินเชือกหนังเสียให้อิ่ม แล้วจึงค่อยกลับไปยังที่อยู่ของตน(สุนัขได้ฟังดังนั้นจึงกล่าวว่า)

{๓๓๕} [๓๓๕] คำที่ท่านกล่าวนี้ฝังอยู่ในหัวใจของข้าพเจ้า และข้าพเจ้าได้จำไว้ ในใจแล้ว ข้าพเจ้าขอรอเวลาจนกว่าผู้คนจะหลับ

๓. คุตติลชาดก (๒๔๓)

ว่าด้วยศิษย์คิดล้างครู

(นักขับร้องโพธิสัตว์กราบทูลท้าวสักกะว่า)

{๓๓๖} [๓๓๖] ข้าพระองค์ได้สอนให้ศิษย์ชื่อมุสิละเรียนวิชาดีดพิณ ๗ สาย มีเสียงไพเราะจับใจคนฟัง เขากลับมาแข่งขันดีดพิณสู้ข้าพระองค์ ณ ท่ามกลางสนาม ข้าแต่ท้าวโกสีย์ ขอพระองค์จงเป็นที่พึ่ง ของข้าพระองค์ด้วยเถิด(ท้าวสักกะทรงสดับแล้วจึงตรัสว่า)

{๓๓๗} [๓๓๗] ดูก่อนสหายฉันจะเป็นที่พึ่งของท่าน ฉันเป็นผู้บูชาอาจารย์ ศิษย์จักไม่ชนะท่าน ท่านจักชนะศิษย์

๔. วิคติจฉชาดก (๒๔๔)

ว่าด้วยความปรารถนาไม่มีที่สิ้นสุด

(ฤๅษีโพธิสัตว์แสดงธรรมแก่บริษัทที่นั่งประชุมกันอยู่ว่า)

{๓๓๘} [๓๓๘] บุคคลเห็นสิ่งใด ไม่ปรารถนาสิ่งนั้น อนึ่ง บุคคลไม่เห็นสิ่งใด ย่อมปรารถนาสิ่งนั้น เราเข้าใจว่า บุคคลนั้นจักท่องเที่ยวไปอีกนาน อยากได้สิ่งใดก็จักไม่ได้สิ่งนั้นเลย{๓๓๙} [๓๓๙] บุคคลได้สิ่งใด ไม่ยินดีด้วยสิ่งนั้น ปรารถนาสมบัติใด ได้มาแล้วก็ดูหมิ่นเสีย เพราะขึ้นชื่อว่าความอยากมีอารมณ์ไม่สิ้นสุด เราขอทำความนอบน้อมแด่ท่านผู้ปราศจากความอยาก