พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกโลกิยทุกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๐๖–๖๒๐ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกโลกิยทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 936–942
กุสลติกโลกิยทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๒. โลกิยทุกะ)
โลกิยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๐๖] ๑. โลกิยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. โลกิยธรรมที่เป็นกุศล และโลกิยธรรมที่เป็น
อัพยากตะ อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็น
อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยโลกิยธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยโลกิยธรรม
ที่เป็นกุศล และโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๙. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยโลกิยธรรม
ที่เป็นอกุศล และโลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๖๐๘] ๑. โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยโลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
๒. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยโลกิยธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ
[๖๐๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
ในนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
โลกิยบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๐] ๑. โลกิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรม
ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่โลกิย-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๑๑] ๑. โลกิยธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรม
ที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกิยธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. โลกิยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่โลกิย-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
โลกุตตรบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๓] ๑. โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล อาศัยโลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยโลกุตตร-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๑๔] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๖๑๕] ในนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
โลกุตตรบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๑๖] ๑. โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตร-ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย
๒. อารัมมณปัจจัย
[๖๑๗] ๑. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๒. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
๓. อธิปติปัจจัย
[๖๑๘] ๑. โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตร-
ธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๒. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๓. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย
๔. อนันตรปัจจัย
[๖๑๙] ๑. โลกุตตรธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่โลกุตตร-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
๒. โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่
โลกุตตรธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๖๒๐] ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
ในอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ ในสมนันตรปัจจัยมี ๒ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๒ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัยมี ๒ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกโลกิยทุกะ จบ
กุสลติกเกนจิวิญเญยยทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ)
เกนจิวิญเญยยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๖๒๑] ๑. เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยเกนจิ-
วิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเกนจิ-วิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล และเกนจิวิญเญยย-ธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๔. เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยเกนจิ-
วิญเญยยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเกนจิ-วิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. เกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยเกนจิ-วิญเญยยธรรมที่เป็นกุศล และเกนจิวิญเญยยธรรมที่เป็นอัพยากตะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
End of กุสลัตติกโลกิยทุกะ