พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๔
๔. โปสิยเถรคาถา เล่ม ๒๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในวรรคที่ ๔มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๔ โปสิยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๓๔–๓๓๔
๔. โปสิยเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับการออกบวช
นัยว่า ท่านพระโปสิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๑}[๓๔] หญิงเหล่านี้เมื่อยังไม่เข้ามาใกล้ก็เป็นคนประเสริฐ เมื่อเข้ามาใกล้ย่อมนำความย่อยยับมาให้เป็นนิจทีเดียว เรา ผู้ชื่อว่าโปสิยะออกจากป่ามาสู่หมู่บ้านเข้าไปยังเรือนแห่งญาติแล้ว ไม่ได้อำลาใคร ๆ ออกจากเรือนนั้นหลบมาแล้ว
๕. สามัญญกานิเถรคาถา
สุภาษิตเกี่ยวกับเกียรติยศ
นัยว่า ท่านพระสามัญญกานิเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
{๑๗๒}[๓๕] บุคคลผู้ต้องการความสุข เมื่อประพฤติให้สมควรแก่ความสุขนั้นย่อมได้ความสุข ผู้ใดเจริญอริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ อันเป็นทางสายกลาง เป็นทางตรง เพื่อบรรลุอมตธรรม ผู้นั้นย่อมได้ความสรรเสริญและเจริญด้วยยศ
- ๑อรรถกถาอธิบายว่า สัตว์ดุร้ายต่าง ๆ เช่น ช้าง สิงโต เสือ ยักษ์ ปีศาจ เมื่อยังอยู่ห่างมนุษย์ ก็นับว่าดีคือไม่ก่ออันตรายให้ แต่เมื่ออยู่ใกล้ก็ก่ออันตรายให้เฉพาะชาติปัจจุบันเท่านั้น แต่สำหรับ หญิงครั้นเข้ามาใกล้(บุรุษผู้เป็นภิกษุ)ย่อมทำให้เสียประโยชน์ทั้งชาติปัจจุบันทั้งชาติหน้าหรือแม้แต่ประโยชน์คือฌานสมาบัติ เพราะฉะนั้น ท่านพระโปสิยเถระจึงกล่าวเช่นนี้ (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๕๑)
- ๒ความสุข ในที่นี้หมายถึงความสุขปราศจากอามิส ได้แก่ ผลสมาบัติชึ่งจัดเป็นทั้งความสุขในปัจจุบันและมีวิบากเป็นสุขต่อไป และพระนิพพานซึ่งจัดเป็นบรมสุข (ขุ.เถร.อ. ๑/๑๕๓-๑๕๔)
จบ ๔. โปสิยเถรคาถา