๓. โสปากเถรคาถา เล่ม ๒๖

๔. จตุตถวรรค

๑. คหุรตีริยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความอดทน

นัยว่า ท่านพระคหุรตีริยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๘}[๓๑] บุคคลถูกยุงและเหลือบกัดแล้วในป่าใหญ่ พึงเป็นผู้มีสติอดทนต่อสัมผัสแห่งยุงและเหลือบนั้นให้ได้ เหมือนช้าง อดทนต่ออาวุธในสงครามฉะนั้น

๒. สุปปิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความเพียร

นัยว่า ท่านพระสุปปิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๖๙}[๓๒] บุคคลผู้มีความเพียรถึงจะแก่ แต่เผากิเลสให้เร่าร้อน ก็พึงบรรลุนิพพานอันไม่แก่ ไม่มีอามิส เป็นธรรมสงบอย่างยิ่ง เกษมจากโยคะอย่างยอดเยี่ยมได้

๓. โสปากเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับเมตตา

นัยว่า ท่านพระโสปากเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๐}[๓๓] มารดาบิดาพึงมีเมตตาจิตในบุตรคนเดียวผู้เป็นที่รัก ฉันใด ภิกษุพึงมีเมตตาจิตในสัตว์ทั้งปวงในที่ทุกสถาน ฉันนั้น

๔. โปสิยเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการออกบวช

นัยว่า ท่านพระโปสิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๑}[๓๔] หญิงเหล่านี้เมื่อยังไม่เข้ามาใกล้ก็เป็นคนประเสริฐ เมื่อเข้ามาใกล้ย่อมนำความย่อยยับมาให้เป็นนิจทีเดียว เรา ผู้ชื่อว่าโปสิยะออกจากป่ามาสู่หมู่บ้านเข้าไปยังเรือนแห่งญาติแล้ว ไม่ได้อำลาใคร ๆ ออกจากเรือนนั้นหลบมาแล้ว

๕. สามัญญกานิเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับเกียรติยศ

นัยว่า ท่านพระสามัญญกานิเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๗๒}[๓๕] บุคคลผู้ต้องการความสุข เมื่อประพฤติให้สมควรแก่ความสุขนั้นย่อมได้ความสุข ผู้ใดเจริญอริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ อันเป็นทางสายกลาง เป็นทางตรง เพื่อบรรลุอมตธรรม ผู้นั้นย่อมได้ความสรรเสริญและเจริญด้วยยศ