วรรคที่ ๖
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๘–๑๙๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๒ ในเอกกนิบาตมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
เถรคาถาย เอกนิปาตสฺส ฉฏฺฐวคฺโค
เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖
ว่าด้วยคาถาสุภาษิต ในเอกกนิบาต วรรคที่ ๖
๑. โคธิกเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ โคธิกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๑ วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา
จิตฺตํ สุสมาหิตญฺจ มยฺหํ อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวาติ ฯ
โคธิโก เถโร ฯ
ฝนตกลงมา มีเสียงไพเราะดังเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี จิตของเราก็ตั้งมั่นดีแล้ว ถ้าท่านปรารถนาจะตก ก็เชิญ
ตกลงมาเถิดฝน.
๒. สุพาหุเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ สุพาหุเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๒ วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา
จิตฺตํ สุสมาหิตญฺจ มยฺหํ ๔ อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวาติ ฯ
สุพาหุ เถโร ฯ
ฝนตกลงมา มีเสียงไพเราะดังเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี จิตของเราก็ตั้งมั่นดีแล้ว ถ้าท่านปรารถนาจะตก ก็เชิญ
ตกลงมาเถิดฝน.
๓. วัลลิยเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ วัลลิยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๓ วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา
ตสฺสํ วิหรามิ อปฺปมตฺโต อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวาติ ฯ
วลฺลิโย เถโร ฯ
ฝนตกลงมา มีเสียงไพเราะดังเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะตก
ก็เชิญตกลงมาเถิดฝน.
๔. อุตติยเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ อุตติยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๔ วสฺสติ เทโว ยถา สุคีตํ ฉนฺนา เม กุฏิกา สุขา นิวาตา
ตสฺสํ วิหรามิ อทุติโย อถ เจ ปตฺถยสิ ปวสฺส เทวาติ ฯ
อุตฺติโย เถโร ฯ
๑ ม. ยุ. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ม. สญฺชยา ฯ ๓ ยุ. รณญฺชโยติ ฯ
๔ โป. ม. ยุ. กาเย ฯ
ฝนตกลงมา มีเสียงไพเราะดังเสียงเพลงขับ กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีประตูหน้าต่างมิดชิดดี เราผู้เดียวไม่มีเพื่อนอยู่ในกุฎีนั้น ถ้าท่านปรารถนาจะ
ตก ก็เชิญตกลงมาเถิดฝน.
๕. อัญชนาวนิยเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ อัญชนาวนิยเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๕ อาสนฺทิกุฏิกํ กตฺวา โอคยฺห อญฺชนาวนํ
ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ
อญฺชนาวนิโย เถโร ฯ
เราเข้าไปสู่ป่าอัญชนาวัน ทำตั่งให้เป็นกุฎีแล้วได้บรรลุวิชชา ๓ เราได้
กระทำคำสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว.
๖. กุฏิวิหารีเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ กุฏิวิหารีเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๖ โก กุฏิกายํ ภิกฺขุ กุฏิกายํ วีตราโค สุสมาหิตจิตฺโต ฯ
เอวํ ชานาหิ อาวุโส อโมฆา เต กุฏิกา กตาติ ฯ
กุฏิวิหารี เถโร ฯ
ใครนั่งอยู่ในกุฎี ภิกษุผู้ปราศจากราคะ มีจิตตั้งมั่น อยู่ในกุฎี ขอท่านจงรู้อย่างนี้เถิดอาวุโส กุฎีที่ท่านทำไว้แล้ว ไม่ไร้ประโยชน์เลย.
๗. กุฏิวิหารีเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ กุฏิวิหารีเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๗ อยมาหุ ปุราณิยา กุฏิกา ๑ อญฺญํ ปตฺถยเส นวํ กุฏึ
อาสํ กุฏิยา วิราชย ทุกฺขา ภิกฺขุ ปุน นวา กุฏีติ ฯ
กุฏิวิหารี ๒ เถโร ฯ
กุฎีนี้เป็นกุฎีเก่า ท่านปรารถนากุฎีใหม่ ก็จงละความหวังในกุฎีใหม่เสีย
ดูกรภิกษุ กุฎีใหม่นำทุกข์มาให้.
๘. รมณียกุฏิกเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ รมณียกุฏิกเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๘ รมณียา เม กุฏิกา สทฺธาเทยฺยา มโนรมา
น เม อตฺโถ กุมารีหิ เยสํ อตฺโถ ตหึ คจฺฉถ นาริโยติ ฯ
รมณียกุฏิโก เถโร ฯ
กุฎีของเราน่ารื่นรมย์บันเทิงใจ เป็นกุฎีที่ทายกให้ด้วยศรัทธา ดูกรนารีทั้งหลาย เราไม่ต้องการด้วยกุมารีทั้งหลาย ชนเหล่าใดมีความต้องการ
เธอทั้งหลายก็จงไปในสำนักของชนเหล่านั้นเถิด.
๙. โกสัลลวิหารีเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ โกสัลลวิหารีเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๙ สทฺธายาหํ ปพฺพชิโต อรญฺเญ เม กุฏิกา กตา
อปฺปมตฺโต จ อาตาปี สมฺปชาโน ปติสฺสโตติ ฯ
โกสลฺลวิหารี เถโร ฯ
เราบวชแล้วด้วยศรัทธา เราทำกุฎีไว้ในป่า เราเป็นผู้ไม่ประมาท มีความ
เพียร มีสติสัมปชัญญะ.
๑๐. สีวลีเถรคาถา
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๖ สีวลีเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)
๑๐ เต เม อิชฺฌึสุ สงฺกปฺปา ยทตฺโถ ปาวิสึ กุฏึ
วิชฺชาวิมุตฺตึ ปจฺเจสฺสํ มานานุสยมุชฺชหนฺติ ฯ
สีวลี เถโร ฯ
อุทฺทานํ
โคธิโก จ สุพาหุ จ วลฺลิโย อุตฺติโย อิสิ
อญฺชนาวนิโย เถโร ทุเว กุฏิวิหาริโน
รมณียกุฏิโก เถโร โกสลฺลวฺหยสีวลีติ ฯ
วคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ
๑ ม. ยุ. กุฏิ ฯ ๒ ม. ทุติยกุฏิวิหารี ฯ
เราเข้าไปสู่กุฎีเพื่อประโยชน์อันใด เมื่อเราแสวงหาวิชชาและวิมุตติ ได้ถอนขึ้นซึ่งมานานุสัย ความดำริของเราเหล่านั้นสำเร็จแล้ว.
_____________________
ในวรรคนี้ รวมพระเถระได้ ๑๐ องค์ คือ
๑. พระโคธิกเถระ ๒. พระสุพาหุเถระ
๓. พระวัลลิยเถระ ๔. พระอุตติยเถระ
๕. พระอัญชนาวนิยเถระ ๖. พระกุฏิวิหารีเถระ
๗. พระกุฏิวิหารีเถระ ๘. พระรมณียกุฏิกเถระ
๙. พระโกสัลลวิหารีเถระ ๑๐. พระสีวลีเถระ.
จบ วรรคที่ ๖.
จบ วรรคที่ ๖