วรรคที่ ๑๒

๑ ทุปฺปพฺพชฺชํ เว ทุรธิวาสา เคหา

ธมฺโม คมฺภีโร ทุรธิคมา โภคา

กิจฺฉา วุตฺติ โน อิตรีตเรเนว

ยุตฺตํ จินฺเตตุํ สตตมนิจฺจตนฺติ ฯ

เชนฺโต เถโร ฯ

การบวชกระทำได้ยากแท้ การอยู่ครองเรือนก็ยากแท้ ธรรมเป็นของลึกการหาทรัพย์เป็นของยาก การเลี้ยงชีพของเราด้วยปัจจัย ๔ ตามมีตามได้

ก็เป็นของยาก ควรคิดถึงอนิจจตาเนืองๆ.

๒ เตวิชฺโชหํ มหาฌายี เจโตสมถโกวิโท

สทตฺโถ เม อนุปฺปตฺโต กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

วจฺฉโคตฺโต เถโร ฯ

เราเป็นผู้ได้ไตรวิชชา มักเพ่งธรรมอันประณีต ฉลาดในอุบายสงบใจ

ได้บรรลุประโยชน์ของตน เสร็จกิจพระพุทธศาสนาแล้ว.

๓ อจฺโฉทิกา ปุถุสิลา โคนงฺคุลมิคายุตา

อมฺพุเสวาลสญฺฉนฺนา เต เสลา รมยนฺติ มนฺติ ฯ

วนวจฺโฉ เถโร ฯ

ภูเขากว้างใหญ่ มีน้ำใสสะอาด เกลื่อนกล่นไปด้วยลิงและค่าง ดาดดื่นไป

ด้วยน้ำและสาหร่าย ย่อมทำใจของเราให้รื่นรมย์.

๔ กายทุฏฺฐุลฺลครุโน หิยฺยมานมฺหิ ชีวิเต

สรีรสุขคิทฺธสฺส กุโต สมณสาธุตาติ ฯ

อธิมุตฺโต เถโร ฯ

เมื่อชีวิตจะสิ้นไป ความเป็นสมณะที่ดีจักมีแก่ภิกษุผู้เกียจคร้าน ผู้ติดอยู่

ในความสุขในร่างกายแต่ที่ไหน.

๕ เอสาวหิยฺยเส ปพฺพเตน พหุกุฏชสลฺลริเกน ๑

เนสาทเกน คิรินา ยสสฺสินา ปริจฺฉเทนาติ ฯ

มหานาโม เถโร ฯ

๑ ม. ยุ. พหุกุฏชสลฺลกิเกน ฯ

ดูกรมหานาม ท่านนี้จะเสื่อมจากภูเขาชื่อเนสาทกะ ที่สะพรั่งไปด้วยต้นโมกมันและไม้อ้อยช้าง เป็นภูเขาที่สมบูรณ์ด้วยร่มเงาและน้ำเป็น

อันมากประดับด้วยต้นไม้และเถาวัลย์โดยรอบ.

๖ ฉ ผสฺสายตเน หิตฺวา คุตฺตทฺวาโร สุสํวุโต

อฆมูลํ วเมตฺวาน ๑ ปตฺโต เม อาสวกฺขโยติ ฯ

ปาราปริโย ๒ เถโร ฯ

เราละผัสสายตนะ ๖ ประการได้แล้ว เป็นผู้คุ้มครองทวารสำรวมด้วยดีกำจัดเสียได้ซึ่งสรรพกิเลส อันเป็นมูลรากแห่งวัฏทุกข์ บรรลุความสิ้น

อาสวะแล้ว.

๗ สุวิลิตฺโต สุวสโน สพฺพาภรณภูสิโต

ติสฺโส วิชฺชา อชฺฌคมึ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺติ ฯ

ยโส เถโร ฯ

เราเป็นผู้ลูบไล้ดีแล้ว มีเครื่องนุ่งห่มอันงดงาม ประดับด้วยสรรพาภรณ์

ได้บรรลุวิชชา ๓ บำเพ็ญกิจพระพุทธศาสนาเสร็จแล้ว.

๘ อภิสตฺโถว ๓ นิปตฺติ วโย

รูปํ อญฺญมิว ตเถว สนฺตํ

ตสฺเสว สโต อวิปฺปวสโต

อญฺญสฺเสว สรามิ อตฺตานนฺติ ฯ

กิมฺพิโล เถโร ฯ

วัยย่อมล่วงไปพลัน รูปที่มีอยู่โดยอาการนั้นย่อมปรากฏแก่เราเหมือนเป็นอย่างอื่น เราระลึกถึงตนของเรา ผู้ไม่อยู่ปราศจากสติเหมือนของผู้อื่น.

๙ รุกฺขมูลคหนํ ปสกฺขิย ๔

นิพฺพานํ หทยสฺมึ โอปิย ๕

ฌาย โคตม มา จ ปมาโท

กินฺเต พิฬิพิฬิกา กริสฺสตีติ ฯ

วชฺชิปุตฺโต เถโร ฯ

ดูกรอานนท์ผู้โคตมโคตร ท่านจงเข้าไปสู่ชัฏแห่งโคนไม้ จงหน่วงนิพพานไว้ในหทัยแล้วจงเพ่งฌาน และอย่าประมาท การใส่ใจถึงประชุมชน จักทำ

ประโยชน์อะไรให้แก่ท่านได้.

๑๐ ปญฺจกฺขนฺธา ปริญฺญาตา ติฏฺฐนฺติ ฉินฺนมูลกา

ทุกฺขกฺขโย อนุปฺปตฺโต ปตฺโต เม อาสวกฺขโยติ ฯ

อิสิทตฺโต เถโร ฯ

อุทฺทานํ

เชนฺโต จ วจฺฉโคตฺโต จ วจฺโฉ จ นาคสวฺหโย ๑

อธิมุตฺโต มหานาโม ปาราปริโย ยโสปิ จ

กิมฺพิโล วชฺชิปุตฺโต จ อิสิทตฺโต มหายโสติ ฯ

ทฺวาทสโม วคฺโค ฯ

ตตฺรุทฺทานํ ภวติ ฯ

วีสุตฺตรสตํ เถรา กตกิจฺจา อนาสวา

เอกเกว นิปาตมฺหิ สุสงฺคีตา มเหสิภีติ ฯ

๑ ม. ยุ. วมิตฺวาน ฯ ๒ โป. ปาราสิริโย ฯ ม. ปาราสริโย ฯ ๓ โป. ม. อภิสตฺโต ฯ

๔ โป. ม. ยุ. ปสกฺกิย ฯ ๕ ยุ. โอสิย ฯ

เบญจขันธ์ข้าพระองค์กำหนดรู้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ตั้งอยู่ ข้าพระองค์

บรรลุถึงความสิ้นทุกข์แล้ว บรรลุความสิ้นอาสวะแล้ว.

_____________________

ในวรรคนี้รวมพระเถระได้ ๑๐ องค์ คือ

๑. พระเชนตเถระ ๒. พระวัจฉโคตตเถระ

๓. พระวนวัจฉเถระ ๔. พระอธิมุตตเถระ

๕. พระมหานามเถระ ๖. พระปาราปริยเถระ

๗. พระยสเถระ ๘. พระกิมพิลเถระ

๙. พระวัชชีปุตตเถระ ๑๐. พระอิสิทัตตเถระ.

จบ วรรคที่ ๑๒

รวมหัวข้อที่มีในเอกกนิบาต

พระสังคีติกาจารย์ผู้หวังประโยชน์ส่วนใหญ่ ได้รวบรวมพระเถระผู้ทำกิจเสร็จแล้วหาอาสวะมิได้ มีจำนวน ๑๒๐ องค์ไว้ในเอกกนิบาต.