๘. กิงสุโกปมชาดก เล่ม ๒๗

๗. ปาทัญชลิชาดก (๒๔๗)

ว่าด้วยปาทัญชลีราชกุมารผู้โง่เขลา

(อำมาตย์โพธิสัตว์เข้าใจว่าพระราชกุมารฉลาด จึงกล่าวว่า)

{๓๔๔} [๓๔๔] ปาทัญชลีราชกุมารย่อมรุ่งเรืองกว่าเราทั้งหมดด้วยพระปรีชา แน่นอน เมื่อเป็นเช่นนี้ ทำไมจึงทรงเม้มพระโอษฐ์อยู่เล่า คงจะ ทรงเห็นเหตุอย่างอื่นยิ่งกว่านี้เป็นแน่(ต่อมาอำมาตย์โพธิสัตว์ทราบว่าพระกุมารนั้นโง่เขลาจริงจึงกล่าว ข้อความนี้ว่า)

{๓๔๕} [๓๔๕] ปาทัญชลีราชกุมารพระองค์นี้จะทรงทราบสิ่งที่เป็นธรรมหรือไม่ เป็นธรรม สิ่งที่เป็นประโยชน์และไม่เป็นประโยชน์ก็หาไม่ ปาทัญชลีราชกุมารพระองค์นี้นอกจากเม้มพระโอษฐ์แล้ว ยังไม่ ทรงทราบอะไรสักอย่างเดียว

๘. กิงสุโกปมชาดก (๒๔๘)

ว่าด้วยคนไม่รู้ธรรมด้วยญาณย่อมสงสัยในธรรม

(พระเจ้าพรหมทัตโพธิสัตว์ตรัสกะพระโอรสทั้ง ๔ พระองค์ว่า)

{๓๔๖} [๓๔๖] เจ้าทุกคนก็เห็นต้นทองกวาวแล้วไฉนจึงยังสงสัยในต้น ทองกวาวนั้น เพราะพวกเจ้ามิได้สอบถามนายสารถีให้ถี่ถ้วน ในฐานะทั้งปวงใช่ไหม

(พระบรมศาสดาตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า)

{๓๔๗} [๓๔๗] บุคคลเหล่าใดยังไม่รู้ธรรมทั้งหลายด้วยญาณทั้งปวงบุคคล เหล่านั้นแลย่อมสงสัยในธรรมทั้งหลายเหมือนราชโอรส ๔ พระองค์ทรงสงสัยในต้นทองกวาวฉะนั้น

๙. สาลกชาดก (๒๔๙)

ว่าด้วยหมองูคิดจะจับลิงสาลกะ

(หมองูคิดจะจับลิง จึงเกลี้ยกล่อมลิงว่า)

{๓๔๘} [๓๔๘] ดูก่อนพ่อสาลกวานร เจ้าเป็นลูกคนเดียวของพ่อ อนึ่งเล่า เจ้าจักได้เป็นใหญ่แห่งโภคสมบัติในตระกูลของเรา ลงมาจากต้นไม้เถิด มาเถิดพ่อ เราจะพากันกลับไปบ้านของเราเดี๋ยวนี้(ลิงได้ฟังแล้วก็ตอบไปว่า)

{๓๔๙} [๓๔๙] ท่านสำคัญเราว่าเป็นสัตว์ประเภทใดหรือ จึงได้ตีเราด้วยเรียวไม้ไผ่เราพอใจจะอยู่ในป่ามะม่วงที่มีผลสุก ท่านจงกลับไปบ้านตามสบายเถิด

๑๐. กปิชาดก (๒๕๐)

ว่าด้วยลิงปลอมเป็นดาบส

(ดาบสกุมารเห็นลิงปลอมเป็นดาบสเข้าก็สงสาร กล่าวกะบิดาว่า)

{๓๕๐} [๓๕๐] ฤๅษีผู้นี้ยินดีแล้วในความสงบและความสำรวม ท่านคงถูกภัย คือความหนาวเบียดเบียนจึงมายืนอยู่ขอให้ฤๅษีผู้นี้ได้เข้า