๑๐. สุสันธีชาดก เล่ม ๒๗

(พญาเนื้อโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

{๗๔๔} [๗๕๒] ฉันก็พยายามอยู่ แต่ไม่สามารถจะทำบ่วงให้ขาดได้ ฉันเอาเท้าตะกุยพื้นดินด้วยกำลังแรง บ่วงรัดแน่นเหลือเกินบาดเท้าฉันอยู่(นางเนื้อกล่าวขอร้องนายพรานว่า)

{๗๔๕} [๗๕๓] ข้าแต่นายพราน ขอท่านจงปูใบไม้เข้า ชักดาบออก ฆ่าฉัน เสียก่อน แล้วจึงค่อยฆ่าพญาเนื้อต่อภายหลัง(นายพรานได้ฟังดังนั้นก็เลื่อมใส กล่าวว่า)

{๗๔๖} [๗๕๔] เราไม่เคยได้ยินได้ฟังหรือได้เห็นแม่เนื้อที่พูดภาษามนุษย์ได้ แน่ะ แม่เนื้อผู้มีหน้าอันเจริญตัวเจ้าและพญาเนื้อนี้จงอยู่เป็นสุข ๆ เถิด(นางพญาเนื้อกล่าวอวยชัยให้พรนายพรานว่า)

{๗๔๗} [๗๕๕] ข้าแต่นายพรานวันนี้ฉันเห็นพญาเนื้อหลุดพ้นมาได้แล้วย่อมร่าเริงใจ ฉันใด ขอให้ท่านพร้อมด้วยญาติทั้งมวลของท่านจงร่าเริงใจ ฉันนั้น

๑๐. สุสันธีชาดก (๓๖๐)

ว่าด้วยพระนางผิวหอม

(คนธรรพ์ชื่ออัคคะถือพิณมาขับร้องในเวลาที่พญาครุฑโพธิสัตว์มาเล่น สะกากับพระราชาว่า)

{๗๔๘} [๗๕๖] กลิ่นดอกติมิระหอมฟุ้งไป นํ้าทะเลก็ดังกึกก้อง พระนางสุสันธี อยู่ห่างไกลจากนครนี้ ข้าแต่พระตัมพราชเจ้า กามทั้งหลาย เสียบแทงหัวใจข้าพระบาทอยู่

(พญาครุฑโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้นจึงถามว่า)

{๗๔๙} [๗๕๗] ท่านข้ามทะเลไปได้อย่างไรท่านเห็นเกาะเสรุมะได้อย่างไร ดูก่อนท่านอัคคะ การพบกันของนางกับท่านมีขึ้นได้อย่างไร

(คนธรรพ์ตอบว่า)

{๗๕๐} [๗๕๘] เมื่อพวกพ่อค้าผู้แสวงหาทรัพย์ออกไปจากท่าชื่อภรุกัจฉะเรือ ถูกพวกมังกรทำลายแตกแล้ว เราได้ลอยไปกับแผ่นกระดาน

{๗๕๑} [๗๕๙] พระนางสุสันธีผู้มีกลิ่นพระกายหอมดุจแก่นจันทน์อยู่เป็นนิจ ทรงเห็นข้าพระบาทเข้าแล้วปลอบโยนด้วยพระวาจาที่อ่อนหวาน พระนางผู้งดงามได้ทรงอุ้มข้าพระบาทด้วยแขนทั้งสองเหมือน มารดาอุ้มลูกในไส้ฉะนั้น{๗๕๒} [๗๖๐] พระนางผู้มีพระเนตรอ่อนโยนทรงบำรุงบำเรอข้าพระบาทด้วย ข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน และแม้ด้วยตัวพระนางเอง ข้าแต่พระตัมพราชเจ้า ขอพระองค์โปรดทรงทราบอย่างนี้เถิด

จบ มณิกุณฑลวรรคที่ ๑

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. มณิกุณฑลชาดก ๒. สุชาตชาดก

๓. เวนสาขชาดก ๔. อุรคชาดก

๕. ธังกชาดก ๖. การันทิยชาดก

๗. ลฏุกิกชาดก ๘. จุลลธัมมปาลชาดก

๙. สุวัณณมิคชาดก ๑๐. สุสันธีชาดก

๒. วัณณาโรหวรรค

๑. วัณณาโรหชาดก (๓๖๑)

ว่าด้วยลักษณะของมิตรแท้

(เสือโคร่งเข้าไปถามพญาราชสีห์ว่า)

{๗๕๓} [๗๖๑] ท่านผู้มีเขี้ยวงาม ท่านกล่าวว่า ‘เสือโคร่งสุพาหุนี้มีลักษณะ วรรณะ ชาติกำเนิด กำลังกาย และกำลังความเพียร ไม่ดีไปกว่าเรา’

(พญาราชสีห์ตอบว่า)

{๗๕๔} [๗๖๒] เพื่อนสุพาหุท่านกล่าวว่า ‘ราชสีห์ผู้มีเขี้ยวงามมีลักษณะ วรรณะ ชาติกำเนิด กำลังกาย และกำลังความเพียรไม่ดีไปกว่าเรา’

{๗๕๕} [๗๖๓] เพื่อนสุพาหุ ถ้าท่านจะประทุษร้ายเราผู้อยู่อย่างนี้บัดนี้ เราก็ไม่ยินดีที่จะอยู่ร่วมกับท่านต่อไป

{๗๕๖} [๗๖๔] ผู้ใดเชื่อฟังคำของคนอื่นเป็นจริงเป็นจัง ผู้นั้นต้องพลันแตก จากมิตร และต้องประสบเวรเป็นอันมาก

{๗๕๗} [๗๖๕] ผู้ใดไม่ยอมเผลอตัว มุ่งความแตกร้าว จ้องจับผิดเป็นประจำ ผู้นั้นไม่ชื่อว่าเป็นมิตร แต่บุคคลนอนใจได้ในผู้ใดเหมือนบุตร นอนแนบอกมารดา และผู้ใดอันผู้อื่นยุให้แตกแยกไม่ได้ ผู้นั้น ชื่อว่ามิตรแท้