arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค

๑๐. สุสันธีชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๔๘–๗๕๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในมณิกุณฑลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

สุวณฺณมิคชาตกํ นวมํ

๓๖๐. สุสนฺธีชาตก (๑๐)

๑๐. สุสันธีชาดก (๓๖๐)

ว่าด้วยพระนางสุสันธี

(คนธรรพ์ชื่ออัคคะ ครั้นในเวลาพญาครุฑโพธิสัตว์มาเล่นสกา จึงถือพิณ ขับร้องถวายพระราชาว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค สุสันธีชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๓๑–๑๓๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๐๙–๒๑๐

บาลี (มหาจุฬาฯ)

วาติ คนฺโธ ติมิรานํ กุสมุทฺโทว (๑) โฆสวา

ทูเร อิโต หิ สุสนฺธี (๒) ตมฺพ กามา ตุทนฺติ มํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. จ
  2. ๒ฉ.ม. สุโยนนฺที
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

กลิ่นดอกติมิระหอมตลบอบอวล

คลื่นสมุทรกระทบฝั่งดังกึกก้อง

พระนางสุสันธีประทับอยู่ไกลจากพระนครนี้มาก

พระเจ้าตัมพะ กามทั้งหลายย่อมเสียดแทงข้าพระองค์

(พญาครุฑได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

กถํ สมุทฺทมตริ กถํ อทฺทกฺขิ เสรุมํ (๑)

กถํ ตสฺสา จ ตุยฺหญฺจ อหุ อคฺค (๒) สมาคโม.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. เสทุมํ
  2. ๒ฉ.ม. สคฺค
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ท่านข้ามสมุทรไปได้อย่างไร

เห็นเกาะเสรุมะได้อย่างไร

ท่านอัคคะ พระนางกับท่านพบกันได้อย่างไร

(ลำดับนั้น คนธรรพ์ชื่ออัคคะได้กล่าวว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ภรุกจฺฉา (๑) ปยาตานํ วาณิชานํ ธเนสินํ

มกเรหิ ภิทา นาวา ผลเกนามหปฺลวึ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. กุรุกจฺฉา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เมื่อเรือพวกพ่อค้าผู้แสวงหาทรัพย์ออกไปจากท่าภรุกัจฉา

ถูกปลามังกรตีแตก ข้าพเจ้าเกาะแผ่นกระดานลอยไป

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สา มํ สเณฺหน มุทุนา นิจฺจํ จนฺทนคนฺธินี

องฺเกน (๑) อุทฺธรี ภทฺทา มาตา ปุตฺตํว โอรสํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ก. องฺเคน
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระนางสุสันธีมีพระวรกายหอมเพราะกลิ่นจันทน์อยู่เป็นนิตย์

ทรงปลอบโยนข้าพระองค์ด้วยพระสุรเสียงอันไพเราะนุ่มนวล

แล้วทรงอุ้มข้าพระองค์เหมือนมารดาอุ้มลูกในไส้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สา มํ อนฺเนน ปาเนน วตฺเถน สยเนน จ

อตฺตนาปิ จ มนฺทกฺขี เอวํ ตมฺพ วิชานาหีติ.

สุสนฺธีชาตกํ (๑) ทสมํ. มณิกุณฺฑลวคฺโค ปฐโม. ตสฺสุทฺทานํ

อถ ชินวโร หริตํ ติณโก

อถ ภินฺนปฺลโว อุรโคว ฆโฏ

ทริยา ปุน กุญฺชร ภูนหตา

มิคมุตฺตมสคฺควเรน ทสาติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. สุโยนนฺทีชาตกํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

พระนางสุสันธีมีดวงพระเนตรอ่อนโยน

ทรงบำรุงข้าพระองค์ด้วยข้าว น้ำ ผ้า

และที่นอนด้วยพระองค์เอง

ข้าแต่พระเจ้าตัมพะ ขอพระองค์ทรงทราบอย่างนี้

สุสันธีชาดกที่ ๑๐ จบ

มณิกุณฑลวรรคที่ ๑ จบ

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. มณิกุณฑลชาดก ๒. สุชาตชาดก

๓. เวนสาขชาดก ๔. อุรคชาดก

๕. ฆฏชาดก ๖. การันทิยชาดก

๗. ลฏุกิกชาดก ๘. จูฬธัมมปาลชาดก

๙. สุวัณณมิคชาดก ๑๐. สุสันธีชาดก

จบ ๑๐. สุสันธีชาดก