พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค
๑๐. สุสันธีชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๔๘–๗๕๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในมณิกุณฑลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
สุวณฺณมิคชาตกํ นวมํ
๓๖๐. สุสนฺธีชาตก (๑๐)
๑๐. สุสันธีชาดก (๓๖๐)
ว่าด้วยพระนางสุสันธี
(คนธรรพ์ชื่ออัคคะ ครั้นในเวลาพญาครุฑโพธิสัตว์มาเล่นสกา จึงถือพิณ ขับร้องถวายพระราชาว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค สุสันธีชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๓๑–๑๓๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๐๙–๒๑๐
วาติ คนฺโธ ติมิรานํ กุสมุทฺโทว (๑) โฆสวา
ทูเร อิโต หิ สุสนฺธี (๒) ตมฺพ กามา ตุทนฺติ มํ.
- ๑ฉ.ม. จ
- ๒ฉ.ม. สุโยนนฺที
กลิ่นดอกติมิระหอมตลบอบอวล
คลื่นสมุทรกระทบฝั่งดังกึกก้อง
พระนางสุสันธีประทับอยู่ไกลจากพระนครนี้มาก
พระเจ้าตัมพะ กามทั้งหลายย่อมเสียดแทงข้าพระองค์
(พญาครุฑได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)
กถํ สมุทฺทมตริ กถํ อทฺทกฺขิ เสรุมํ (๑)
กถํ ตสฺสา จ ตุยฺหญฺจ อหุ อคฺค (๒) สมาคโม.
- ๑ฉ.ม. เสทุมํ
- ๒ฉ.ม. สคฺค
ท่านข้ามสมุทรไปได้อย่างไร
เห็นเกาะเสรุมะได้อย่างไร
ท่านอัคคะ พระนางกับท่านพบกันได้อย่างไร
(ลำดับนั้น คนธรรพ์ชื่ออัคคะได้กล่าวว่า)
ภรุกจฺฉา (๑) ปยาตานํ วาณิชานํ ธเนสินํ
มกเรหิ ภิทา นาวา ผลเกนามหปฺลวึ.
- ๑ฉ.ม. กุรุกจฺฉา
เมื่อเรือพวกพ่อค้าผู้แสวงหาทรัพย์ออกไปจากท่าภรุกัจฉา
ถูกปลามังกรตีแตก ข้าพเจ้าเกาะแผ่นกระดานลอยไป
สา มํ สเณฺหน มุทุนา นิจฺจํ จนฺทนคนฺธินี
องฺเกน (๑) อุทฺธรี ภทฺทา มาตา ปุตฺตํว โอรสํ.
- ๑ก. องฺเคน
พระนางสุสันธีมีพระวรกายหอมเพราะกลิ่นจันทน์อยู่เป็นนิตย์
ทรงปลอบโยนข้าพระองค์ด้วยพระสุรเสียงอันไพเราะนุ่มนวล
แล้วทรงอุ้มข้าพระองค์เหมือนมารดาอุ้มลูกในไส้
สา มํ อนฺเนน ปาเนน วตฺเถน สยเนน จ
อตฺตนาปิ จ มนฺทกฺขี เอวํ ตมฺพ วิชานาหีติ.
สุสนฺธีชาตกํ (๑) ทสมํ. มณิกุณฺฑลวคฺโค ปฐโม. ตสฺสุทฺทานํ
อถ ชินวโร หริตํ ติณโก
อถ ภินฺนปฺลโว อุรโคว ฆโฏ
ทริยา ปุน กุญฺชร ภูนหตา
มิคมุตฺตมสคฺควเรน ทสาติ.
- ๑ฉ.ม. สุโยนนฺทีชาตกํ
พระนางสุสันธีมีดวงพระเนตรอ่อนโยน
ทรงบำรุงข้าพระองค์ด้วยข้าว น้ำ ผ้า
และที่นอนด้วยพระองค์เอง
ข้าแต่พระเจ้าตัมพะ ขอพระองค์ทรงทราบอย่างนี้
สุสันธีชาดกที่ ๑๐ จบ
มณิกุณฑลวรรคที่ ๑ จบ
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. มณิกุณฑลชาดก ๒. สุชาตชาดก
๓. เวนสาขชาดก ๔. อุรคชาดก
๕. ฆฏชาดก ๖. การันทิยชาดก
๗. ลฏุกิกชาดก ๘. จูฬธัมมปาลชาดก
๙. สุวัณณมิคชาดก ๑๐. สุสันธีชาดก
จบ ๑๐. สุสันธีชาดก