๖. การันทิยชาดก เล่ม ๒๗

{๗๒๕} [๗๓๓] ความฉิบหายซึ่งมีความเศร้าโศกเป็นมูลจักไม่มาถึงหม่อมฉัน ผู้อยู่ในบ้านหรือในป่า ในที่ลุ่มหรือในที่ดอนหม่อมฉันเห็น หนทางแห่งฌานแล้วอย่างนี้{๗๒๖} [๗๓๔] ตนเพียงผู้เดียวไม่สามารถจะนำรสแห่งกามทั้งปวงไปถวายแก่ พระราชาพระองค์ใดได้ ผืนแผ่นดินแม้ทั้งหมดก็นำความสุขมา ให้แก่พระราชาพระองค์นั้นไม่ได้

๖. การันทิยชาดก (๓๕๖)

ว่าด้วยการทำสิ่งที่เหลือวิสัย

(อาจารย์ทิศาปาโมกข์เจรจากับการันทิยะหัวหน้าศิษย์โพธิสัตว์ว่า)

{๗๒๗} [๗๓๕] เธอคนเดียวดูรีบเร่งยกเอาก้อนหินใหญ่ทิ้งลงไปในซอกเขา ในป่า ดูก่อนการันทิยะ จะมีประโยชน์อะไรแก่เธอด้วยการทิ้ง ก้อนหินลงในซอกเขานี้เล่าหนอ(การันทิยโพธิสัตว์ได้ฟังแล้วประสงค์จะให้อาจารย์รู้สึก จึงกล่าวว่า)

{๗๒๘} [๗๓๖] กระผมทิ้งหินก้อนเล็กก้อนใหญ่ลงไปหมายจะทำแผ่นดินใหญ่นี้ ซึ่งมีมหาสมุทรทั้งสี่เป็นขอบเขต ให้ราบเรียบดังฝ่ามือ เพราะฉะนั้น กระผมจึงได้ทิ้งหินลงในซอกเขา(อาจารย์ได้ฟังแล้วก็กล่าวว่า)

{๗๒๙} [๗๓๗] ดูก่อนการันทิยะเราสำคัญว่ามนุษย์คนเดียวย่อมไม่สามารถ จะทำแผ่นดินให้ราบเรียบดังฝ่ามือได้ เจ้าพยายามจะทำซอกเขานี้ให้เต็ม จักสิ้นชีวิตไปเสียเปล่า

(การันทิยโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๗๓๐} [๗๓๘] ข้าแต่ท่านพราหมณ์ หากว่ามนุษย์คนเดียวไม่สามารถจะทำแผ่นดินใหญ่นี้ให้ราบเรียบได้ ท่านคนเดียวก็จักนำมนุษย์เหล่านี้ซึ่งมีความคิดเห็นต่างกันมาสู่อํานาจของตนไม่ได้เช่นกัน(อาจารย์ได้ฟังดังนั้นก็รู้ตัวว่าพลาดไป จึงกล่าวว่า)

{๗๓๑} [๗๓๙] ดูก่อนการันทิยะ เธอได้บอกความจริงโดยย่อแก่เราว่า ‘ข้อนั้น เป็นอย่างนี้แผ่นดินนี้มนุษย์คนเดียวไม่สามารถจะทำให้ราบ เรียบได้ ฉันใด มนุษย์ทั้งหลายลำพังท่านคนเดียวก็ไม่สามารถ ทำให้เสมอเหมือนกันได้ ฉันนั้น’

๗. ลฏุกิกชาดก (๓๕๗)

ว่าด้วยนางนกไส้ล้มช้าง

(นางนกไส้ยืนประคองปีกขอร้องพญาช้างโพธิสัตว์ว่า)

{๗๓๒} [๗๔๐] ข้าแต่พญากุญชร ดิฉันขอวันทาท่านผู้จะเสื่อมกำลังเมื่ออายุ ๖๐ ปี มีบริวารยศ เป็นจ่าโขลงอยูในป่า ดิฉันขอทำอัญชลีท่าน ด้วยปีกทั้งสอง ขอท่านอย่าได้ฆ่าลูกน้อยๆ ที่ยังอ่อนของดิฉันเลย(พญาช้างโพธิสัตว์ได้คุ้มครองลูกนกนางนกไส้ให้ปลอดภัย แล้วบอก นางนกไส้ให้ขอร้องช้างร้ายดื้อรั้นตัวหนึ่งซึ่งชอบไปตามลำพังว่า)

{๗๓๓} [๗๔๑] ข้าแต่พญากุญชร ดิฉันขอวันทาท่านผู้ท่องไปตามลำพังอย่ในป่า หาอาหารกินตามเชิงผาดิฉันขอทำอัญชลีท่านด้วยปีกทั้งสอง ขอท่านอย่าได้ฆ่าลูกน้อย ๆ ที่อ่อนแอของดิฉันเลย