๑๐. ธัมมัทธชชาดก เล่ม ๒๗

{๒๘๖} [๒๘๖] บุคคลที่โกงต่อคนโกงย่อมมีอยู่แน่นอนบุคคลที่ล่อลวงคน ที่ล่อลวงก็ย่อมมีอยู่เหมือนกัน ดูก่อนท่านผู้มีบุตรหาย ท่าน จงคืนผาลให้เราเสีย ผู้มีผาลหายจะได้ไม่นำลักบุตรท่านไป

๙. ครหิตชาดก (๒๑๙)

ว่าด้วยคนโง่เห็นแก่เงินทอง

(พญาวานรโพธิสัตว์ได้กล่าวกะพวกวานรว่า)

{๒๘๗} [๒๘๗] มนุษย์ทั้งหลายผู้มีปัญญาทราม ไม่เห็นอริยธรรม ย่อมมีคำพูด อย่างนี้ว่า ‘เงินของเรา ทองของเรา’ ดังนี้ ทั้งกลางคืนและ กลางวัน

{๒๘๘} [๒๘๘] ในเรือนหลังหนึ่งจะมีเจ้าของเรือนอยู่ ๒ คน ใน ๒ คนนั้น คนหนึ่งไม่มีหนวด มีนมยาน เกล้าผมมวย และเจาะหู ถูกซื้อตัว มาด้วยทรัพย์จำนวนมาก เจ้าของเรือนผู้นั้นย่อมกล่าวทิ่มแทง คนในเรือนนั้นตั้งแต่แรกมาอยู่

๑๐. ธัมมัทธชชาดก (๒๒๐)

ว่าด้วยผู้ถึงธรรมของสัตบุรุษ

(ท้าวสักกะตรัสถามปุโรหิตโพธิสัตว์ว่า)

{๒๘๙} [๒๘๙] ท่านอยู่เป็นสุขแล้วที่ได้ออกจากแว่นแคว้นมาสู่ป่าที่สงัดเงียบ ท่านนั้นกลับมานั่งเหงาหงอยอยู่ที่โคนต้นไม้แต่ผู้เดียวเหมือน คนกำพร้า

(ปุโรหิตกล่าวว่า)

{๒๙๐} [๒๙๐] เราอยู่เป็นสุขแล้วที่ได้ออกจากแว่นแคว้นมาสู่ป่าที่สงัดเงียบ แต่มานั่งเหงาหงอยระลึกถึงธรรมของสัตบุรุษอยู่ที่โคนต้นไม้ แต่ผู้เดียวเหมือนคนกำพร้า

จบ พีรณัตถัมภกวรรคที่ ๗

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. โสมทัตตชาดก ๒. อุจฉิฏฐภัตตชาดก

๓. ภรุราชชาดก ๔. ปุณณนทีชาดก

๕. กัจฉปชาดก ๖. มัจฉชาดก

๗. เสคคุชาดก ๘. กูฏวาณิชชาดก

๙. ครหิตชาดก ๑๐. ธัมมัทธชชาดก

๘. กาสาววรรค

๑. กาสาวชาดก (๒๒๑)

ว่าด้วยผู้ควรนุ่งห่มผ้ากาสาวะ

(พญาช้างโพธิสัตร์ตำหนิมนุษย์เข็ญใจที่นุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์ว่า)

{๒๙๑} [๒๙๑] ผู้ใดยังไม่หมดกิเลสดุจน้ำฝาด ปราศจากความข่มใจและความจริงใจ จะมานุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์ ผู้นั้นย่อมไม่สมควรจะนุ่ง ห่มผ้ากาสาวพัสตร์{๒๙๒} [๒๙๒] ส่วนผู้ใดมีกิเลสดุจน้ำฝาดจืดจางแล้วตั้งมั่นเป็นอย่างดีแล้ว ในศีลประกอบด้วยความข่มใจและความจริงใจ ผู้นั้นแล สมควรจะนุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์

๒. จูฬนันทิยชาดก (๒๒๒)

ว่าด้วยผลของกรรมดีกรรมชั่ว

(บุรุษชั่วนึกถึงคำสอนของอาจารย์โพธิสัตว์ได้ จึงรำพันว่า)

{๒๙๓} [๒๙๓] ปาราสริยพราหมณ์ได้กล่าวคำใดไว้ว่า ‘ท่านอย่าได้ทำกรรมชั่ว อันจะทำตัวท่านให้เดือดร้อนในภายหลังนะ’ คำนี้นั้นถือว่า เป็นถ้อยคำของท่านอาจารย์{๒๙๔} [๒๙๔] คนทำกรรมเหล่าใดไว้ เขาย่อมเห็นกรรมเหล่านั้นในตนได้เอง ผู้ทำกรรมดีย่อมได้รับผลดีผู้ทำกรรมชั่วย่อมได้รับผลชั่ว บุคคลหว่านพืชเช่นใดย่อมได้รับผลเช่นนั้น