๘. กูฏวาณิชชาดก เล่ม ๒๗

{๒๘๒} [๒๘๒] ไฟคือราคะนั้นแลย่อมเผาเราให้เร่าร้อน อนึ่ง จิตของเราเอง ย่อมทำเราให้เร่าร้อนข้าแต่ท่านพรานแหทั้งหลาย ขอได้ปล่อยเราไปเถิด สัตว์ที่ตกอยู่ในความรัก เขาไม่ฆ่ากันหรอก

๗. เสคคุชาดก (๒๑๗)

ว่าด้วยการได้รับทุกข์จากผู้เป็นที่พึ่ง

(ปัณณิกอุบาสกได้กล่าวกะลูกสาวที่ถูกตนแสร้งจับมือคร่ำครวญอยู่ว่า)

{๒๘๓} [๒๘๓] สัตว์โลกทั้งปวงเป็นผู้พอใจในการเสพกาม ลูกเสคคุเอ๋ย เจ้า ยังไม่ฉลาดในเรื่องของชาวบ้าน การที่เจ้าผู้ถูกพ่อจับมือร้องไห้ จ้าอยู่ในป่านี่แหละเป็นภาวะที่แท้จริงคือความเป็นสาวแล้วของเจ้าในวันนี้(ลูกสาวได้ฟังแล้วก็ตัดพ้อบิดาว่า)

{๒๘๔} [๒๘๔] เมื่อฉันได้รับความทุกข์ ผู้ที่จะเป็นที่พึ่งได้ก็คือบิดาของฉัน แต่ท่านกลับมาทำมิดีร้ายฉันในป่า ฉันพอจะร้องหาใครในกลางป่า ที่พอจะเป็นที่พึ่งได้ก็กลับมาทำสิ่งที่ร้ายแรงเสียเอง

๘. กูฏวาณิชชาดก (๒๑๘)

ว่าด้วยหนามยอกเอาหนามบ่ง

(อำมาตย์ผู้พิพากษาโพธิสัตว์เมื่อจะเอาชนะคนโกง จึงกล่าวว่า)

{๒๘๕} [๒๘๕] ท่านได้คิดอุบายแก้อุบายดีแล้ว ได้คิดโกงต่อผู้โกงดีแล้ว ถ้าหนูทั้งหลายพึงกินผาลได้ ไฉนเหยี่ยวทั้งหลายจะเฉี่ยวเด็กไปไม่ได้เล่า

{๒๘๖} [๒๘๖] บุคคลที่โกงต่อคนโกงย่อมมีอยู่แน่นอนบุคคลที่ล่อลวงคน ที่ล่อลวงก็ย่อมมีอยู่เหมือนกัน ดูก่อนท่านผู้มีบุตรหาย ท่าน จงคืนผาลให้เราเสีย ผู้มีผาลหายจะได้ไม่นำลักบุตรท่านไป

๙. ครหิตชาดก (๒๑๙)

ว่าด้วยคนโง่เห็นแก่เงินทอง

(พญาวานรโพธิสัตว์ได้กล่าวกะพวกวานรว่า)

{๒๘๗} [๒๘๗] มนุษย์ทั้งหลายผู้มีปัญญาทราม ไม่เห็นอริยธรรม ย่อมมีคำพูด อย่างนี้ว่า ‘เงินของเรา ทองของเรา’ ดังนี้ ทั้งกลางคืนและ กลางวัน

{๒๘๘} [๒๘๘] ในเรือนหลังหนึ่งจะมีเจ้าของเรือนอยู่ ๒ คน ใน ๒ คนนั้น คนหนึ่งไม่มีหนวด มีนมยาน เกล้าผมมวย และเจาะหู ถูกซื้อตัว มาด้วยทรัพย์จำนวนมาก เจ้าของเรือนผู้นั้นย่อมกล่าวทิ่มแทง คนในเรือนนั้นตั้งแต่แรกมาอยู่

๑๐. ธัมมัทธชชาดก (๒๒๐)

ว่าด้วยผู้ถึงธรรมของสัตบุรุษ

(ท้าวสักกะตรัสถามปุโรหิตโพธิสัตว์ว่า)

{๒๘๙} [๒๘๙] ท่านอยู่เป็นสุขแล้วที่ได้ออกจากแว่นแคว้นมาสู่ป่าที่สงัดเงียบ ท่านนั้นกลับมานั่งเหงาหงอยอยู่ที่โคนต้นไม้แต่ผู้เดียวเหมือน คนกำพร้า