พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · กัลยาณธรรมวรรค
๔. ทุพภิยมักกฏชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๙๗–๑๙๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในกัลยาณธรรมวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต กัลยาณธรรมวรรค ทุพภิยมักกฏชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๘๖–๘๗
(ราชสีห์โพธิสัตว์ตอบลูกว่า)
{๑๙๔} [๑๙๔] ลูกเอ๋ยนั่นคือสุนัขจิ้งจอกเป็นสัตว์ระดับต่ำกว่ามฤคชาติ ทั้งหลายกำลังเห่าหอนอยู่ ราชสีห์ทั้งหลายรังเกียจชาติกำเนิดของมัน จงได้พากันนอนเฉยเสีย
๓. มักกฏชาดก (๑๗๓)
ว่าด้วยลิงปลอมเป็นดาบส
(ดาบสกุมารเห็นลิงปลอมเป็นดาบสอยู่นอกอาศรม จึงกล่าวกะบิดาว่า)
{๑๙๕} [๑๙๕] คุณพ่อครับ มาณพนั่นมายืนพิงต้นตาลอยู่ อาศรมของเรานี้ก็มีอยู่ ถ้ากระไร เราให้อาศรมแก่เขาบ้าง
(ดาบสบิดาผู้เป็นพระโพธิสัตว์รู้ว่าเป็นลิง จึงตอบว่า)
{๑๙๖} [๑๙๖] ลูกเอ๋ย เจ้าอย่าเรียกมันมาเลยมันเข้ามาแล้วจะประทุษร้าย อาศรมของเรา หน้าของพราหมณ์ผู้มีศีลบริสุทธิ์ไม่เป็นเช่นนี้หรอก
๔. ทุพภิยมักกฏชาดก (๑๗๔)
ว่าด้วยลิงเนรคุณ
(พราหมณ์โพธิสัตว์เห็นท่าทางของลิง จึงตำหนิว่า)
{๑๙๗} [๑๙๗] เราได้ให้นํ้าที่พอเพียงแก่เจ้าผู้ถูกความร้อนแผดเผาหิวกระหายอยู่ บัดนี้เจ้าได้ดื่มนํ้าแล้วยังหลอกล้อส่งเสียงเจี๊ยก ๆ อีก การคบหากับคนชั่วไม่ประเสริฐเลย
(ลิงผู้มักประทุษร้ายมิตรได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวผูกอาฆาตว่า)
{๑๙๘} [๑๙๘] ท่านได้ยินหรือได้เห็นมาบ้างหรือว่าลิงตัวไหนชื่อว่าเป็นสัตว์มีศีล เราขอถ่ายอุจจาระรดหัวท่านเดี๋ยวนี้แล้วจึงจะไป นี่เป็นธรรมดาของพวกเรา
๕. อาทิจจุปัฏฐานชาดก (๑๗๕)
ว่าด้วยลิงไหว้ดวงอาทิตย์
(พวกมนุษย์เห็นลิงที่แสร้งทําเป็นเหมือนบำเพ็ญตบะ จึงสรรเสริญว่า)
{๑๙๙} [๑๙๙] ได้ยินว่าในบรรดาสัตว์ทั้งปวง สัตว์ผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลมีอยู่ ท่านจงดูลิงชั้นต่ำยืนไหว้ดวงอาทิตย์อยู่เถิด
(ฤๅษีโพธิสัตว์เห็นพวกมนุษย์สรรเสริญลิง จึงแจ้งเรื่องให้ทราบว่า)
{๒๐๐} [๒๐๐] ท่านทั้งหลายยังไม่รู้จักปกติของมัน จึงได้พากันสรรเสริญลิงตัวนี้เพราะไม่รู้ มันเผาโรงไฟและทุบคณโฑนํ้าแตกมาแล้ว ๒ ใบ
๖. กฬายมุฏฐิชาดก (๑๗๖)
ว่าด้วยลิงโง่ทิ้งถั่วดำหมดทั้งกำมือ
(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลถึงพฤติกรรมของลิงว่า)
{๒๐๑} [๒๐๑] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมชน ลิงตัวนี้เป็นลิงโง่ เที่ยวหาอาหารตามกิ่งไม้ มันไม่มีปัญญา มันทิ้งถั่วดำหมดทั้งกำมือ แล้วเที่ยวหาถั่วเมล็ดเดียวที่ตกลงพื้นดิน
จบ ๔. ทุพภิยมักกฏชาดก