พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · กัลยาณธรรมวรรค
๑๐. ทุทททชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๐๙–๒๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในกัลยาณธรรมวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต กัลยาณธรรมวรรค ทุทททชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๙๐–๙๑
๑๐. ทุทททชาดก (๑๘๐)
ว่าด้วยคติของคนดีคนชั่ว
(พระฤๅษีโพธิสัตว์กล่าวสรรเสริญทานที่ให้ด้วยจิตเลื่อมใสว่ามีผล มาก แล้วอนุโมทนาว่า)
{๒๐๙} [๒๐๙] เมื่อสัตบุรุษทั้งหลายให้สิ่งของที่ให้ได้ยาก ทำกรรมที่ทำได้ยากอยู่ อสัตบุรุษทั้งหลายย่อมทำตามไม่ได้ สภาวะของสัตบุรุษ ทำตามได้ยาก{๒๑๐} [๒๑๐] เพราะเหตุนั้น คติจากโลกนี้ของสัตบุรุษและอสัตบุรุษจึงต่าง กันอสัตบุรุษย่อมไปสู่นรกสัตบุรุษย่อมมีสวรรค์เป็นที่ไป ในเบื้องหน้า
จบ กัลยาณธัมมวรรคที่ ๓
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. กัลยาณธัมมชาดก ๒. ทัททรชาดก
๓. มักกฏชาดก ๔. ทุพภิยมักกฏชาดก
๕. อาทิจจุปัฏฐานชาดก ๖. กฬายมุฏฐิชาดก
๗. ตินทุกชาดก ๘. กัจฉปชาดก
๙. สตธัมมชาดก ๑๐. ทุทททชาดก
๔. อสทิสวรรค
๑. อสทิสชาดก (๑๘๑)
ว่าด้วยอสทิสราชกุมาร
(พระบรมศาสดาตรัสเล่าเรื่องอสทิสราชกุมารโพธิสัตว์ทรงขับไล่ พระราชา ๗ พระนครได้แล้วเสด็จออกผนวชว่า){๒๑๑} [๒๑๑] อสทิสราชกุมารเป็นนักยิงธนู มีกำลังมาก ยิงธนูให้ไปตกในที่ไกล ๆ ได้ ยิงไม่พลาด สามารถทำลายของขนาดใหญ่ ๆ ได้{๒๑๒} [๒๑๒] พระองค์ทรงทำการรบให้ข้าศึกทั้งปวงหนีไป แต่มิได้เบียดเบียน ใคร ๆ เลย ทรงทำพระกนิษฐภาดาให้มีความสวัสดีแล้วก็เข้าถึงความสำรวม
๒. สังคามาวจรชาดก (๑๘๒)
ว่าด้วยช้างเข้าสงคราม
(นายควาญช้างโพธิสัตว์กล่าวสอนช้างว่า)
{๒๑๓} [๒๑๓] ดูก่อนกุญชร ท่านปรากฏว่าเป็นผู้เคยเข้าสู่สงคราม มีความ แกล้วกล้า มีกำลังมาก เข้าไปใกล้ขอบประตูแล้ว ไฉนจึงถอย กลับเสียเล่า{๒๑๔} [๒๑๔] ดูก่อนกุญชร ท่านจงหักลิ่มกลอน ถอนเสาระเนียดและ ทำลายขอบประตูแล้วเข้าประตูให้ได้โดยเร็วเถิด
- ๑ความสำรวม ในที่นี้หมายถึงความสำรวมระวังในศีล หรือการออกบวช (ขุ.ชา.อ. ๓/๙๐)
จบ ๑๐. ทุทททชาดก