๒. ทัททรชาดก เล่ม ๒๗

(นกมูลไถออกมายืนบนอกเหยี่ยวนกเขาที่ตายไปแล้วอุทานว่า)

{๑๘๖} [๑๘๖] เรานั้นเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยอุบายวิธียินดีแล้วในที่หากินซึ่งสืบ เนื่องมาจากบิดา เห็นอยู่ซึ่งประโยชน์ของตน ปราศจากศัตรู เบิกบานใจอยู่

๙. อรกชาดก (๑๖๙)

ว่าด้วยศาสดาอรกะสอนการแผ่เมตตา

(พราหมณ์โพธิสัตว์ออกบวชเป็นฤๅษี เป็นผู้ได้ฌานที่มีพรหมวิหารธรรม ๔ เป็นอารมณ์ เป็นศาสดาชื่อว่าอรกะ อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ สั่งสอน หมู่ฤๅษีอยู่ เมื่อประกาศอานิสงส์เมตตา ได้กล่าว ๒ คาถาเหล่านี้ว่า){๑๘๗} [๑๘๗] ผู้ใดแลอนุเคราะห์สัตว์โลกทั้งปวงด้วยจิตเมตตาหาประมาณมิได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องต่ำ และเบื้องขวาง โดยประการทั้งปวง

{๑๘๘} [๑๘๘] จิตเกื้อกูลหาประมาณมิได้ชื่อว่าผู้นั้นอบรมให้บริบูรณ์ดีแล้ว กรรม ใดที่เขาทําแล้วพอประมาณ กรรมนั้นจักไม่เหลืออยู่ในจิตของ บุคคลนั้น

(ราชสีห์โพธิสัตว์ตอบลูกว่า)

{๑๙๔} [๑๙๔] ลูกเอ๋ยนั่นคือสุนัขจิ้งจอกเป็นสัตว์ระดับต่ำกว่ามฤคชาติ ทั้งหลายกำลังเห่าหอนอยู่ ราชสีห์ทั้งหลายรังเกียจชาติกำเนิดของมัน จงได้พากันนอนเฉยเสีย

๓. มักกฏชาดก (๑๗๓)

ว่าด้วยลิงปลอมเป็นดาบส

(ดาบสกุมารเห็นลิงปลอมเป็นดาบสอยู่นอกอาศรม จึงกล่าวกะบิดาว่า)

{๑๙๕} [๑๙๕] คุณพ่อครับ มาณพนั่นมายืนพิงต้นตาลอยู่ อาศรมของเรานี้ก็มีอยู่ ถ้ากระไร เราให้อาศรมแก่เขาบ้าง

(ดาบสบิดาผู้เป็นพระโพธิสัตว์รู้ว่าเป็นลิง จึงตอบว่า)

{๑๙๖} [๑๙๖] ลูกเอ๋ย เจ้าอย่าเรียกมันมาเลยมันเข้ามาแล้วจะประทุษร้าย อาศรมของเรา หน้าของพราหมณ์ผู้มีศีลบริสุทธิ์ไม่เป็นเช่นนี้หรอก

๔. ทุพภิยมักกฏชาดก (๑๗๔)

ว่าด้วยลิงเนรคุณ

(พราหมณ์โพธิสัตว์เห็นท่าทางของลิง จึงตำหนิว่า)

{๑๙๗} [๑๙๗] เราได้ให้นํ้าที่พอเพียงแก่เจ้าผู้ถูกความร้อนแผดเผาหิวกระหายอยู่ บัดนี้เจ้าได้ดื่มนํ้าแล้วยังหลอกล้อส่งเสียงเจี๊ยก ๆ อีก การคบหากับคนชั่วไม่ประเสริฐเลย