๘. กัจฉปชาดก เล่ม ๒๗

{๒๐๒} [๒๐๒] ข้าแต่พระราชา พวกเราก็ดี ชนเหล่าอื่นก็ดี มีความโลภจัด จะต้องละทิ้งของมากเพราะของน้อย เปรียบเหมือนวานรเสื่อม จากถั่วดำทั้งหมดเพราะถั่วเมล็ดเดียวฉะนั้น

๗. ตินทุกชาดก (๑๗๗)

ว่าด้วยลิงถูกล้อม

(ฝูงลิง ๘๐,๐๐๐ เห็นพวกมนุษย์เข้าก็ตกใจกลัว จึงไปบอกพญาวานร โพธิสัตว์ว่า)

{๒๐๓} [๒๐๓] พวกมนุษย์ถือคันธนูและลูกธนู ถือดาบที่คมกริบแล้วพากันมารายล้อมพวกเราไว้โดยรอบ พวกเราจะรอดพ้นไปได้อย่างไร

(พญาวานรโพธิสัตว์ได้ฟังดังนี้ จึงปลอบใจว่า)

{๒๐๔} [๒๐๔] ประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งคงจะมีแก่พวกมนุษย์ผู้มีกิจมากเป็นแน่ ยังมีเวลาพอที่จะเก็บเอาผลไม้มากินได้ ท่านทั้งหลายจงพากัน กินผลมะพลับเถิด

๘. กัจฉปชาดก (๑๗๙)

ว่าด้วยโอวาทของเต่า

(เต่าถูกช่างหม้อโพธิสัตว์ใช้จอบขุดทิ้งไว้บนบก จึงพูดคร่ำครวญว่า)

{๒๐๕} [๒๐๕] เราเกิดที่นี่ เติบโตที่นี่ เพราะเหตุนี้เราจึงได้อาศัยอยู่ที่เปือกตม เปือกตมกลับทับถมเราจนถึงทุรพล ดูก่อนท่านภัคควะ เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจะขอกล่าวกะท่าน ขอท่านจงฟังคำของข้าพเจ้าเถิด

{๒๐๖} [๒๐๖] บุคคลได้รับความสุขในที่ใด จะเป็นในบ้านหรือในป่าก็ตาม ที่นั้นย่อมเป็นที่เกิดเป็นที่เติบโตของคนที่รู้จักประโยชน์และ มิใช่ประโยชน์ได้ บุคคลจะพึงเป็นอยู่ได้ในที่ใด ก็พึงไปที่นั้น ไม่พึงเป็นผู้ให้ที่อยู่ฆ่าเสีย

๙. สตธัมมชาดก (๑๗๙)

ว่าด้วยตัวอย่างของผู้ใม่สันโดษ

(สตธัมมมาณพผู้เกิดในตระกูลพราหมณ์ชั้นสูงเดินทางร่วมกับบุตร จัณฑาลโพธิสัตว์ ได้บริโภคอาหารที่เป็นเดน จึงคร่ำครวญว่า)

{๒๐๗} [๒๐๗] อาหารที่เราบริโภคไปนั้นน้อยด้วย เป็นเดนด้วย และเขาให้ แก่เราอย่างยากเย็นเต็มที เรานั้นเกิดเป็นชาติพราหมณ์บริสุทธิ์ เพราะเหตุนั้น อาหารที่เราบริโภคเข้าไปจึงอาเจียนออกมา(พระบรมศาสดาทรงเล่าเรื่องชาดกนี้แล้วตรัสเตือนภิกษุทั้งหลายว่า)

{๒๐๘} [๒๐๘] ภิกษุใดละทิ้งธรรม หาเลี้ยงชีพโดยไม่ชอบธรรม ภิกษุนั้นย่อมไม่ยินดีด้วยลาภแม้ที่ได้มาแล้ว ดังเช่นสตธัมมมาณพฉะนั้น