๖. กฬายมุฏฐิชาดก เล่ม ๒๗

(ลิงผู้มักประทุษร้ายมิตรได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวผูกอาฆาตว่า)

{๑๙๘} [๑๙๘] ท่านได้ยินหรือได้เห็นมาบ้างหรือว่าลิงตัวไหนชื่อว่าเป็นสัตว์มีศีล เราขอถ่ายอุจจาระรดหัวท่านเดี๋ยวนี้แล้วจึงจะไป นี่เป็นธรรมดาของพวกเรา

๕. อาทิจจุปัฏฐานชาดก (๑๗๕)

ว่าด้วยลิงไหว้ดวงอาทิตย์

(พวกมนุษย์เห็นลิงที่แสร้งทําเป็นเหมือนบำเพ็ญตบะ จึงสรรเสริญว่า)

{๑๙๙} [๑๙๙] ได้ยินว่าในบรรดาสัตว์ทั้งปวง สัตว์ผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลมีอยู่ ท่านจงดูลิงชั้นต่ำยืนไหว้ดวงอาทิตย์อยู่เถิด

(ฤๅษีโพธิสัตว์เห็นพวกมนุษย์สรรเสริญลิง จึงแจ้งเรื่องให้ทราบว่า)

{๒๐๐} [๒๐๐] ท่านทั้งหลายยังไม่รู้จักปกติของมัน จึงได้พากันสรรเสริญลิงตัวนี้เพราะไม่รู้ มันเผาโรงไฟและทุบคณโฑนํ้าแตกมาแล้ว ๒ ใบ

๖. กฬายมุฏฐิชาดก (๑๗๖)

ว่าด้วยลิงโง่ทิ้งถั่วดำหมดทั้งกำมือ

(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลถึงพฤติกรรมของลิงว่า)

{๒๐๑} [๒๐๑] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมชน ลิงตัวนี้เป็นลิงโง่ เที่ยวหาอาหารตามกิ่งไม้ มันไม่มีปัญญา มันทิ้งถั่วดำหมดทั้งกำมือ แล้วเที่ยวหาถั่วเมล็ดเดียวที่ตกลงพื้นดิน

{๒๐๒} [๒๐๒] ข้าแต่พระราชา พวกเราก็ดี ชนเหล่าอื่นก็ดี มีความโลภจัด จะต้องละทิ้งของมากเพราะของน้อย เปรียบเหมือนวานรเสื่อม จากถั่วดำทั้งหมดเพราะถั่วเมล็ดเดียวฉะนั้น

๗. ตินทุกชาดก (๑๗๗)

ว่าด้วยลิงถูกล้อม

(ฝูงลิง ๘๐,๐๐๐ เห็นพวกมนุษย์เข้าก็ตกใจกลัว จึงไปบอกพญาวานร โพธิสัตว์ว่า)

{๒๐๓} [๒๐๓] พวกมนุษย์ถือคันธนูและลูกธนู ถือดาบที่คมกริบแล้วพากันมารายล้อมพวกเราไว้โดยรอบ พวกเราจะรอดพ้นไปได้อย่างไร

(พญาวานรโพธิสัตว์ได้ฟังดังนี้ จึงปลอบใจว่า)

{๒๐๔} [๒๐๔] ประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งคงจะมีแก่พวกมนุษย์ผู้มีกิจมากเป็นแน่ ยังมีเวลาพอที่จะเก็บเอาผลไม้มากินได้ ท่านทั้งหลายจงพากัน กินผลมะพลับเถิด

๘. กัจฉปชาดก (๑๗๙)

ว่าด้วยโอวาทของเต่า

(เต่าถูกช่างหม้อโพธิสัตว์ใช้จอบขุดทิ้งไว้บนบก จึงพูดคร่ำครวญว่า)

{๒๐๕} [๒๐๕] เราเกิดที่นี่ เติบโตที่นี่ เพราะเหตุนี้เราจึงได้อาศัยอยู่ที่เปือกตม เปือกตมกลับทับถมเราจนถึงทุรพล ดูก่อนท่านภัคควะ เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจะขอกล่าวกะท่าน ขอท่านจงฟังคำของข้าพเจ้าเถิด