๑. กุสลติกะ ๑๓. หีนติกะ ๑. กุสลติกะ ๑๔. มิจฉัตตนิยตติกะ ๑. กุสลติกะ ๑๕. มัคคารัมมณติกะ ๑. กุสลติกะ ๑๖. อุปปันนติกะ ๑. กุสลติกะ ๑๗. อตีตติกะ ๑. กุสลติกะ ๑๘. อตีตารัมมณติกะ ๑. กุสลติกะ ๑๙-๒๐. อัชฌัตตติกทวยะ ๑. กุสลติกะ ๒๑. สนิทัสสนติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๕–๓๕ลำดับ ๙๑ จาก ๑๓๕ ในปัฏฐาน ภาค ๖พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ ๑๑ ข้อ๓ ฉบับเทียบฉบับได้ข้อต่อข้อ
คลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑. กุสลติกะ ๑๓. หีนติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นชั้นต่ำอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นชั้นประณีตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นชั้นประณีตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๔. มิจฉัตตนิยตติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๕. มัคคารัมมณติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๖. อุปปันนติกะ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งยังไม่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่ยังไม่เกิดขึ้นโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ (สภาวธรรมที่จักเกิดขึ้นแน่นอนเหมือนกับสภาวธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้น)๑. กุสลติกะ ๑๗. อตีตติกะ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นอดีตโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๑ วาระ อนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ สมนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ นัตถิปัจจัย มี ๑๖ วาระ วิคตปัจจัย มี ๑๖ วาระ (สภาวธรรมที่เป็นอนาคตเหมือนกับสภาวธรรมที่เป็นอดีต)๑. กุสลติกะ ๑๘. อตีตารัมมณติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ๑. กุสลติกะ ๑๙-๒๐. อัชฌัตตติกทวยะ
สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นภายในตนซึ่งไม่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อัตถิปัจจัย มี ๖ วาระ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นภายนอกตนซึ่งไม่เป็นกุศลโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ) อารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๕ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๑๘ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ อัตถิปัจจัย มี ๖ วาระ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ๑. กุสลติกะ ๒๑. สนิทัสสนติกะ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นได้และกระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาว-ธรรมที่ไม่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่ใช่เห็นได้และกระทบได้โดยอารัมมณปัจจัย (พึงทำให้ปรากฏทั้ง ๓ วาระ) อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๖ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๖ วาระ อัตถิปัจจัย มี ๖ วาระ อวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้ และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลและที่ไม่เป็นอกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกุศลซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑๕ วาระ
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
กุสลตฺติกหีนตฺติเก นกุสลตฺติกนหีนตฺติกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ
อกุสลํ หีนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นหีโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยหีนธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อพฺยากตํ มชฺฌิมํ ธมฺมํ ปจฺจยา นอพฺยากโต นมชฺฌิโม ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่เป็นอัพยากฤต อาศัยมัชฌิมธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ฉ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
กุสลํ ปณีตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นปณีโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปณีตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ปญฺจ ฯ กุสลตฺติกมิจฺฉตฺตตฺติเก นกุสลตฺติกนมิจฺฉตฺตตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ กุสลัตติกมิจฉัตตัตติกนกุสลัตติกนมิจฉัตตัตติกะ
อกุสลํ มิจฺฉตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นมิจฺฉตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม ที่เป็น อกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
กุสลํ สมฺมตฺตนิยตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นสมฺมตฺตนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยสัมมัตตนิยตธรรมที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อพฺยากตํ อนิยตํ ธมฺมํ ปจฺจยา นอพฺยากโต นอนิยโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยอนิยตธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ปญฺจ ฯ กุสลตฺติกมคฺคารมฺมณตฺติเก นกุสลตฺติกนมคฺคารมฺมณตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ กุสลัตติกมัคคารัมมณัตติกนกุสลัตติกนมัคคารัมมณัตติกะ
กุสลํ มคฺคารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นมคฺคารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ฉ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
กุสลํ มคฺคเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นมคฺคเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
กุสลํ มคฺคาธิปตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นมคฺคาธิปติ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ฉ ฯ กุสลตฺติกอุปฺปนฺนตฺติเก นกุสลตฺติกนอุปฺปนฺนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๖ กุสลัตติกอุปปันนัตติกนกุสลัตติกนอุปปันนัตติกะ
กุสโล อนุปฺปนฺโน ธมฺโม นกุสลสฺส นอนุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อนุปปันนธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่ไม่ใช่อนุปปันนธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดยอารัมมณปัจจัย
อารมฺมเณ ฉ ฯ อุปฺปาที อนุปฺปนฺนสทิสํ ฯ กุสลตฺติกอตีตตฺติเก นกุสลตฺติกนอตีตตฺติกํ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๖อุปาทิธรรมก็เหมือนกับอนุปปันนธรรมกุสลัตติกอตีตัตติกนกุลัตติกนอตีตัตติกะ
กุสโล อตีโต ธมฺโม นกุสลสฺส นอตีตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
อตีตธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดย อารัมมณปัจจัย
อารมฺมเณ ฉ ฯ อนาคตํ อตีตสทิสํ ฯ กุสลตฺติกอตีตารมฺมณตฺติเก นกุสลตฺติกนอตีตารมฺมณตฺติกํ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๖ อนาคตธรรมก็เหมือนกับอตีตธรรม กุสลัตติกอตีตารัมมณัตติกนกุสลัตติกนอตีตารัมมณัตติกะ
กุสลํ อตีตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอตีตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอตีตารัมมณธรรม ที่เป็น กุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
กุสลํ อนาคตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนาคตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
กุสลํ ปจฺจุปฺปนฺนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นปจฺจุปฺปนฺนารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปัจจุปปันนารัมมณ- *ธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ กุสลตฺติกอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติเก นกุสลตฺติกนอชฺฌตฺตารมฺมณตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ กุสลัตติกอัชฌัตตารัมมณัตติกนกุสลัตติกนอัชฌัตตารัมมณัตติกะ
กุสลํ อชฺฌตฺตารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอชฺฌตฺตารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
กุสลํ พหิทฺธารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นพหิทฺธารมฺมโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยพหิทธารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว ฯ กุสลตฺติกสนิทสฺสนตฺติเก นกุสลตฺติกนสนิทสฺสนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ กุสลัตติกสนิทัสสนัตติกนกุสลัตติกนสนิทัสสนัตติกะ
อพฺยากโต สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นอพฺยากตสฺส นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย
อารมฺมเณ ฉ ฯ ตีณิ เวทิตกํ กาตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๖ พึงกระทำหัวข้อปัจจัยให้ปรากฏทั้ง ๓ นัย
อพฺยากตํ อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อพฺยากตํ อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อพฺยากตํ อนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ นอกุสโล นอนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนสัปฏิฆ- *ธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆ-*ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา ตีณิ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
กุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ นอกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ นอกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อพฺยากตํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อพฺยากตํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นอนิทสฺสน- อปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อพฺยากตํ อนิทสฺสน- อปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ นอกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ กุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ อพฺยากตํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ อกุสลํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ อพฺยากตํ อนิทสฺสนอปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นอนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆ-*ธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-*ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-*ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-*ธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นกุศล และอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล และอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เหตุยา ปณฺณรส ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๕