พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน
นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓๘–๔๕๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนัตติกะ
สนิทัสสนทุกสนิทัสสนัตติกะ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียานุโลมทุกัตติกปัฏฐาน นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
นสนิทสฺสนํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สนิทสฺสโน สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นสนิทสฺสนํ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อนิทสฺสโน อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอนิทัสสนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ ฯ
นสปฺปฏิฆทุกนสนิทสฺสนตฺติเก สปฺปฏิฆทุกสนิทสฺสนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นสปฺปฏิฆํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ นอปฺปฏิฆํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปฺปฏิโฆ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ นสปฺปฏิฆํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นอปฺปฏิฆํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ สพฺพตฺถ ตีณิ ฯ
นสัปปฏิฆทุกนสนิทัสสนัตติกสัปปฏิฆทุกสนิทัสสนัตติกะ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
ในปัจจัยทั้งปวง มีวาระ ๓
นสปฺปฏิฆํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สปฺปฏิโฆ อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นสัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่สัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นอปฺปฏิฆํ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อปฺปฏิโฆ อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นอัปปฏิฆธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่อัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ ฯ
นรูปีทุกนสนิทสฺสนตฺติเก รูปีทุกสนิทสฺสนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นรูปึ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
นรูปีทุกนสนิทัสสนัตติกรูปีทุกสนิทัสสนัตติกะ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นรูปึ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่รูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นอรูปึ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ รูปี อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นรูปีธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆที่ไม่ใช่อรูปีธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา เอกํ ฯ
นโลกิยทุกนสนิทสฺสนตฺติเก โลกิยทุกสนิทสฺสนตฺติกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
นโลกิยํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ นนโลกุตฺตรํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ ฯ คณิตเกน คเณตพฺพา ตีณิ ปญฺหา ฯ
นโลกิยทุกนสนิทัสสนัตติกโลกิยทุกสนิทัสสนัตติกะ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย
พึงนับโดยคณิตกนัย มีวาระ ๓
นโลกิยํ นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย อนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ... ฯ ตีณิเยว ปญฺหา กาตพฺพา ฯ
อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่โลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
พึงกระทำหัวข้อปัจจัย ๓ เหมือนกัน
นโลกุตฺตรํ นอนิทสฺสนอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โลกิโย อนิทสฺสนอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่เป็นโลกิยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่โลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
นเกนจิวิญฺเญยฺยทุกนสนิทสฺสนตฺติเก
เกนจิวิญฺเญยฺยทุกสนิทสฺสนตฺติกํ
นเกนจิวิญฺเญยฺยํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เกนจิวิญฺเญยฺโย สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ... เกนจินวิญฺเญยฺโย สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ... เกนจิวิญฺเญยฺโย สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ เกนจินวิญฺเญยฺโย สนิทสฺสนสปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ นเกนจินวิญฺเญยฺยํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตีณิเยว ฯ นเกนจิวิญฺเญยฺยํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ นเกนจินวิญฺเญยฺยํ นสนิทสฺสนสปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ตีณิเยว ฯ สพฺพตฺถ นว ฯ นเกนจิวิญฺเญยฺย นอนิทสฺสนสปฺปฏิฆสฺส ปุริมสทิสํ นวปญฺหํ ๑ กาตพฺพา ฯ นเกนจิวิญฺเญยฺยนอนิทสฺสนอปฺปฏิฆมูลสฺส นวปญฺหเมว ๒ ฯ
โนอาสวทุกนสนิทสฺสนตฺติเก อาสวทุกสนิทสฺสนตฺติกํ
นเกนจิวิญเญยยทุกนสนิทัสสนัตติกะ
เกนจิวิญเญยยทุกสนิทัสสนัตติกะ
สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยฯลฯ สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นเกนจิวิญเญยยธรรม และสนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่เป็นเกนจินวิญเญยยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ฯลฯ มี ๓ นัยเหมือนกัน
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่เกนจิวิญเญยยธรรม และธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่เกนจินวิญเญยยธรรม ฯลฯ มี ๓ นัย เหมือนกัน
ในปัจจัยทั้งปวง มีวาระ ๙
พึงกระทำเป็นปัญหา ๙ เหมือนกับนเกนจิวิญเญยยนอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมข้างต้นพึงกระทำเป็นปัญหา ๙ เหมือนกับนเกนจิวิญเญยยนอนิทัสสนอัปปฏิฆมูล
จบ นสนิทัสสนทุกนสนิทัสสนัตติกะ