กุสลัตติกเหตุทุกนกุสลัตติกนเหตุทุกะ เล่ม ๔๕

กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นเหตุ จ นอพฺยากโต นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ จ นอกุสโล นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปญฺจ ฯ

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย

อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นเหตุ จ นอพฺยากโต นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อกุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ จ นอกุสโล นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ปญฺจ ฯ

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล และนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยเหตุธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๕ นัย.

อพฺยากตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อพฺยากตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อพฺยากตํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ จ นอกุสโล นเหตุ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล และนเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยเหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

เหตุยา เตรส อารมฺมเณ นว อวิคเต เตรส ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๙

กุสลํ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นกุสโล นเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา: ฯ

นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา เตรส นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ

ปฏิจฺจวารสทิสํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๑๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มีวาระ ๙

สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร

กุสโล เหตุ ธมฺโม นกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม นอกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: กุสโล เหตุ ธมฺโม นอพฺยากตสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ปญฺจ ฯ อกุสโล เหตุ ธมฺโม นอกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ปญฺจ ฯ อพฺยากโต เหตุ ธมฺโม นกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดยเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดยเหตุปัจจัยเหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต โดยเหตุปัจจัยมี ๕ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๕ นัย

เหตุธรรมที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดยเหตุปัจจัยมี ๓ นัย

กุสโล เหตุ ธมฺโม นกุสลสฺส นเหตุสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

เหตุธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่กุศล โดยอารัมมณปัจจัย

เหตุยา เตรส อารมฺมเณ อฏฺฐารส อวิคเต เตรส ฯ

ปญฺหาวารํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑๘

ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๑๓

ปัญหาวาร ก็พึงให้พิสดาร

กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอกุสโล นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กุสลํ นเหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอพฺยากโต นนเหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ฯ

ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยนเหตุธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นวฯ

สพฺพตฺถ นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยทั้งปวงก็มีวาระ ๙