พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
กุสลัตติกนเหตุสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๔
Text layerBuddha’s wordsItems ๕๕๔–๕๖๖ (Royal Thai)4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ กุสลัตติกนเหตุสเหตุกทุกะ (Royal Thai Volume 44 · Mahachula Volume 44 · Mahamakut Volume 90 · Chaloem Phrakiat Volume 44)
The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.
ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 90, pp. 916–920
กุสลติกนเหตุสเหตุกทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ)
นเหตุสเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๕๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๕๕๖] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
นเหตุสเหตุกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๕๕๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็น
อกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นอกุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นเหตุกธรรมที่เป็น
อัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นสเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๕๘] ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
ในอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญ-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระในอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในกัมมปัจจีย มี ๕ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๕๕๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระฯลฯ
อนุโลมปัจจนียนัย
[๕๖๐] เพราะอารัมมณปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
ปัจจนียานุโลมนัย
[๕๖๑] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ... ฯลฯ
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
นเหตุอเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๖๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๖๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ปัจจนียนัย
[๕๖๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.
นเหตุอเหตุกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
[๕๖๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม แต่เป็นอเหตุกธรรมที่เป็นอัพยากตะ ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๕๖๖] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ
ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.
กุสลติกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ
กุสลติกสัปปัจจยทุกะ
(๑. กุสลติกะ ๗. สัปปัจจยทุกะ)
สัปปัจจยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๕๖๗] ๑. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. สัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรม
ที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอกุศล อาศัยสัปปัจจยธรรม
ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๕-๖)
๗. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. สัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ อาศัยสัปปัจจย-
ธรรมที่เป็นกุศล และสัปปัจจยธรรมที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
End of กุสลัตติกนเหตุสเหตุกทุกะ