พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อปายิมหวรรค
๘. สรัมภชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในอปายิมหวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อปายิมหวรรค สรัมภชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๔๖–๔๖
๘. สารัมภชาดก (๘๘)
ว่าด้วยการพูดดีพูดชั่ว
(พระบรมศาสดาครั้นทรงเล่าอดีตนิทาน ที่พระโพธิสัตว์เกิดเป็น โคพลิพัทชื่อว่าสารัมภะของพราหมณ์ผู้หนึ่งในเมืองตักกสิลา แคว้นคันธาระ ถูกพราหมณ์นั้นใช้วาจาหยาบเหมือนกับเรื่องโคนันทวิสาลแล้วตรัสสรุป ชาดกเรื่องนี้ว่า){๘๘} [๘๘] บุคคลพึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย การเปล่ง วาจางามยังประโยชน์ให้สำเร็จ ผู้เปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน
๙. กุหกชาดก (๘๙)
ว่าด้วยพระโพธิสัตว์รู้ทันกลโกงดาบสโกหก
(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นบัณฑิตครั้นตามจับดาบสโกหกผู้ใช้อุบายลวงเอา แท่งทอง ๑๐๐ แท่งที่กุฎุมพีผู้เลื่อมใสคนหนึ่งนำมาฝังฝากไว้หนีไปจนได้ทอง กลับคืนแล้ว จึงกล่าวตำหนิดาบสโกหกนั้นว่า){๘๙} [๘๙] น้อยหรือ คำของท่านผู้เจรจาอ่อนหวานช่างไพเราะนัก เพียง หญ้าเส้นเดียวท่านยังข้องใจ แต่ทีขโมยทองไปตั้ง ๑๐๐ แท่ง ไม่ ยักข้องใจเลยนะ
- ๑ในที่นี้หมายถึงคำพูดที่ดาบสโกหกพูดกะกุฎุมพีว่า ‘การถือเอาสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้แม้เพียงหญ้า ย่อมไม่สมควรแก่บรรพชิตทั้งหลาย’ (ขุ.ชา.อ. ๒/๑๘๕)
จบ ๘. สรัมภชาดก