พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เอกกนิบาต · อปัณณกวรรค
๖. เทวธรรมชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในอปัณณกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก เอกกนิบาต อปัณณกวรรค เทวธรรมชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๕–๕
๖. เทวธรรมชาดก (๖)
ว่าด้วยธรรมของเทวดา
(พระโพธิสัตว์กล่าวว่า)
{๖} [๖] ผู้ประกอบด้วยหิริและโอตตัปปะตั้งมั่นอยู่ในธรรมอันขาว ท่านเรียกว่าผู้สงบ ผู้เป็นสัตบุรุษ ผู้มีเทวธรรมในโลก
๗. กัฏฐหาริชาดก (๗)
ว่าด้วยการทำสัจกิริยาให้ยอมรับเป็นบุตร
(พระโพธิสัตว์ผู้เป็นบุตรหญิงหาฟืนกราบทูลพระราชบิดาว่า)
{๗} [๗] ขอเดชะพระมหาราช ข้าพระบาทเป็นโอรสของพระองค์ ข้าแต่ พระจอมชน ขอได้ทรงโปรดชุบเลี้ยงข้าพระบาทไว้ด้วยเถิด แม้คนอื่น ๆ พระองค์ยังทรงชุบเลี้ยงได้ ไฉนจะไม่ทรงชุบเลี้ยงโอรสของพระองค์เองเล่า
- ทั้งภายในและภายนอก ซึ่งสร้างความขบขันให้กับเหล่าอำมาตย์ราชบริพาร จึงพากันกราบทูลถามเชิงประชดพระเจ้าพาราณสีและเย้ยหยันภูมิปัญญาชายผู้โง่เขลา (ตามคาถาชาดก) จนพระเจ้าพาราณสีละอายพระทัยจึงทรงปลดชายโง่เขลานั้นออกจากตำแหน่งพร้อมทั้งรับสั่งเนรเทศแล้วทรงประทานตำแหน่งคืนแก่พระโพธิสัตว์ (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๗๗-๑๘๑)
- ๑ธรรมอันขาว หมายถึงกุศลธรรมทั้งหลายมีหิริโอตตัปปะเป็นต้น (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๘๘)
- ๒เทวธรรม หมายถึงคุณธรรมของผู้เป็นเทพซึ่งมี ๓ คือ สมมติเทพ เทพโดยสมมติ ได้แก่ พระเจ้าแผ่นดินและพระราชกุมารเป็นต้น อุปปัตติเทพ เทพโดยอุปบัติ ได้แก่ พวกที่บังเกิดเป็นเทวดาในเทวโลก และวิสุทธิเทพ เทพโดยความบริสุทธิ์ ได้แก่ พระอรหันตขีณาสพ ซึ่งคุณธรรมคือ หิริโอตตัปปะนี้ชื่อว่าเทวธรรม เพราะเป็นเหตุให้ถึงพร้อมด้วยกุศลของเหล่าสมมติเทพ เป็นเหตุให้บังเกิดในเทวโลกของเหล่าอุปปัตติเทพ และเป็นเหตุแห่งความหมดจดจากกิเลสของเหล่าวิสุทธิเทพ (ขุ.ชา.อ. ๑/๑๘๙)
จบ ๖. เทวธรรมชาดก