พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · สันถวรรค
๗. สมิทธิชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๓–๑๘๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในสันถวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต สันถวรรค สมิทธิชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๘๔–๘๔
๗. สมิทธิชาดก (๑๖๗)
ว่าด้วยผู้ไม่ประมาทเวลาตาย
(เทพธิดาประเล้าประโลมดาบสโพธิสัตว์ว่า)
{๑๘๓} [๑๘๓] ดูก่อนภิกษุ ท่านยังไม่ทันได้บริโภคกาม เลย ก็มาเที่ยวภิกษาเสีย ท่านจะบริโภคกามเสียก่อนแล้วจึงเที่ยวภิกษา ไม่ดีกว่าหรือ ดูก่อนภิกษุ ท่านจงบริโภคกามเสียก่อนแล้วจึงเที่ยวภิกษาเถิด เวลาบริโภคกามอย่าล่วงเลยท่านไปเสีย(ดาบสโพธิสัตว์กล่าวว่า)
{๑๘๔} [๑๘๔] เราไม่รู้เวลาตายโดยแท้ เวลาตายยังปกปิดอยู่ หาปรากฏไม่ เพราะเหตุนั้น เราจึงไม่บริโภคกามก่อนแล้วมาเที่ยวภิกษา เวลา ทำสมณธรรมอย่าล่วงเลยเราไปเสีย
๘. สกุณัคฆิชาดก (๑๖๘)
ว่าด้วยเหยี่ยวนกเขา
(พระบรมศาสดาตรัสเล่าเรื่องเหยี่ยวนกเขากับนกมูลไถว่า)
{๑๘๕} [๑๘๕] เหยี่ยวนกเขาบินโผลงเต็มที่ด้วยหมายใจว่าจะเฉี่ยวเอานกมูลไถ ซึ่งจับอยู่ที่ชายดงเพื่อหาเหยื่อ ได้ถึงก้อนดินโดยฉับพลัน เพราะเหตุนั้น จึงถึงความตาย
- ๑คำว่า ภิกษุ ในที่นี้เป็นคำร้องเรียกดาบสโพธิสัตว์ ซึ่งมีความหมายว่า ผู้เที่ยวขอภิกษา
- ๒บริโภคกาม หมายถึงร่วมใช้สอยโภคสมบัติพร้อมกับบุตรภรรยาของตนหรือเสพกามครบทั้ง๒ ประเภท คือ วัตถุกามหรือกามคุณ ๕ และกิเลสกาม (นัย วิ.อ. ๑/๒๑๒, องฺ.ทุก.อ. ๕๐, ขุ.ชา.อ. ๓/๕๕) โดยปริยายหมายถึงคฤหัสถ์ผู้มีครอบครัวหรือมีคู่อยู่ครองเรือน ซึ่งต้องยุ่งอยู่กับกามคุณ ๕ ประจำ
จบ ๗. สมิทธิชาดก