พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค
๕. ธังกชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๒๒–๗๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในมณิกุณฑลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๕๕. ธงฺกชาตก (๕)
๕. ฆฏชาดก (๓๕๕)
ว่าด้วยพระเจ้าฆฏะ
(พระเจ้าธังกะตรัสถามพระราชาโพธิสัตว์ว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค ธังกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๒๗–๑๒๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๐๔–๒๐๔
อญฺเญ โสจนฺติ โรทนฺติ อญฺเญ อสฺสุมุขา ชนา
ปสนฺนมุขวณฺโณสิ กสฺมา ฆฏ น โสจสิ.
ชนเหล่าอื่นเศร้าโศก ร้องไห้ มีน้ำตานองหน้า
ส่วนพระองค์มีพระพักตร์ผ่องใส
พระเจ้าฆฏะ เพราะเหตุไร พระองค์จึงไม่เศร้าโศก
(พระโพธิสัตว์กราบทูลถึงเหตุที่ไม่เศร้าโศกแก่พระเจ้าธังกะว่า)
นาพฺภตีตหโร โสโก นานาคตสุขาวโห
ตสฺมา ธงฺก น โสจามิ นตฺถิ โสเก ทุตียตา.
ความโศกนำสิ่งที่ล่วงไปแล้วคืนมาไม่ได้
นำความสุขที่ยังไม่มาถึงมาให้ไม่ได้
พระเจ้าธังกะ เพราะเหตุนั้น หม่อมฉันจึงไม่เศร้าโศก
เพราะความเป็นสหายในความเศร้าโศกไม่มี
โสจํ ปณฺฑุกิโส โหติ ภตฺตญฺจสฺส น รุจฺจติ
อมิตฺตา สุมนา โหนฺติ สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโต.
ผู้เศร้าโศกย่อมมีร่างกายผอมเหลืองและเบื่ออาหาร
เมื่อเขาถูกลูกศรคือความเศร้าโศกเสียบแทงจนซูบซีด
พวกศัตรูก็พากันดีใจ
คาเม วา ยทิ วารญฺเญ นินฺเน วา ยทิ วา ถเล
ฐิตํ มํ นาคมิสฺสติ (๑) เอวํ ทิฏฺฐปโท อหํ.
- ๑สี. น มํ ตํ อาคมิสฺสติ
เราจะอยู่บ้านหรืออยู่ป่า
อยู่ที่ลุ่มหรืออยู่ที่ดอนก็ตาม
ความพินาศจะไม่มาถึงเราเลย
เพราะเราได้พบทางแล้วอย่างนี้
ยสฺสตฺตา นาลเมโกว สพฺพกามรสาหโร
สพฺพาปิ ปฐวี ตสฺส น สุขํ อาวหิสฺสตีติ.
ธงฺกชาตกํ (๑) ปญฺจมํ.
- ๑ฉ.ม. ฆฏชาตกํ
จบ ๕. ธังกชาดก