arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปัญจกนิบาต · มณิกุณฑลวรรค

๕. ธังกชาดก เล่ม ๒๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๒๒–๗๒๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในมณิกุณฑลวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๓๕๕. ธงฺกชาตก (๕)

๕. ฆฏชาดก (๓๕๕)

ว่าด้วยพระเจ้าฆฏะ

(พระเจ้าธังกะตรัสถามพระราชาโพธิสัตว์ว่า)

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ปัญจกนิบาต มณิกุณฑลวรรค ธังกชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๘ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๒๗–๑๒๘ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๐๔–๒๐๔

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อญฺเญ โสจนฺติ โรทนฺติ อญฺเญ อสฺสุมุขา ชนา

ปสนฺนมุขวณฺโณสิ กสฺมา ฆฏ น โสจสิ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ชนเหล่าอื่นเศร้าโศก ร้องไห้ มีน้ำตานองหน้า

ส่วนพระองค์มีพระพักตร์ผ่องใส

พระเจ้าฆฏะ เพราะเหตุไร พระองค์จึงไม่เศร้าโศก

(พระโพธิสัตว์กราบทูลถึงเหตุที่ไม่เศร้าโศกแก่พระเจ้าธังกะว่า)

บาลี (มหาจุฬาฯ)

นาพฺภตีตหโร โสโก นานาคตสุขาวโห

ตสฺมา ธงฺก น โสจามิ นตฺถิ โสเก ทุตียตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ความโศกนำสิ่งที่ล่วงไปแล้วคืนมาไม่ได้

นำความสุขที่ยังไม่มาถึงมาให้ไม่ได้

พระเจ้าธังกะ เพราะเหตุนั้น หม่อมฉันจึงไม่เศร้าโศก

เพราะความเป็นสหายในความเศร้าโศกไม่มี

บาลี (มหาจุฬาฯ)

โสจํ ปณฺฑุกิโส โหติ ภตฺตญฺจสฺส น รุจฺจติ

อมิตฺตา สุมนา โหนฺติ สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโต.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ผู้เศร้าโศกย่อมมีร่างกายผอมเหลืองและเบื่ออาหาร

เมื่อเขาถูกลูกศรคือความเศร้าโศกเสียบแทงจนซูบซีด

พวกศัตรูก็พากันดีใจ

บาลี (มหาจุฬาฯ)

คาเม วา ยทิ วารญฺเญ นินฺเน วา ยทิ วา ถเล

ฐิตํ มํ นาคมิสฺสติ (๑) เอวํ ทิฏฺฐปโท อหํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑สี. น มํ ตํ อาคมิสฺสติ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เราจะอยู่บ้านหรืออยู่ป่า

อยู่ที่ลุ่มหรืออยู่ที่ดอนก็ตาม

ความพินาศจะไม่มาถึงเราเลย

เพราะเราได้พบทางแล้วอย่างนี้

บาลี (มหาจุฬาฯ)

ยสฺสตฺตา นาลเมโกว สพฺพกามรสาหโร

สพฺพาปิ ปฐวี ตสฺส น สุขํ อาวหิสฺสตีติ.

ธงฺกชาตกํ (๑) ปญฺจมํ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. ฆฏชาตกํ
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ตนเองผู้เดียวเท่านั้นก็ไม่สามารถจะนำ

รสอันน่าใคร่ทั้งปวง มาถวายแก่พระราชาพระองค์ใดได้

แม้แผ่นดินทั้งปวงก็จักนำความสุขมาถวาย

แด่พระราชาพระองค์นั้นไม่ได้

ฆฏชาดกที่ ๕ จบ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑รสอันน่าใคร่ทั้งปวง ในที่นี้หมายถึงสุขในฌาน (ขุ.ชา.อ. ๔/๓๓/๓๘๔)

จบ ๕. ธังกชาดก