๘. จุลลธรรมปาลชาดก เล่ม ๒๗

(ช้างร้ายนั้นได้ฟังคำของนางนกไส้แล้วก็กล่าวว่า)

{๗๓๔} [๗๔๒] แม่นางนกไส้เอ๋ย เราจะฆ่าลูกน้อย ๆ ของเจ้าเสีย เจ้ามีกำลัง น้อยนิดจะทำอะไรเราได้ นกไส้เช่นเจ้าแม้ตั้งแสนตัวเราก็ขยี้ ให้ละเอียดไปได้ด้วยเท้าซ้ายเพียงข้างเดียว(นางนกไส้หลบอยู่ที่กิ่งไม้กล่าวขู่ช้างร้ายนั้นว่า)

{๗๓๕} [๗๔๓] กิจที่จะพึงกระทำในทุกๆเรื่องจะสำเร็จได้ด้วยกำลังกาย อย่างเดียวหามิได้เพราะกำลังกายของคนพาลมีไว้เพื่อฆ่าคนอื่น นี่พญาช้าง ผู้ใดฆ่าลูกน้อยๆ ที่ยังอ่อนของเรา เราจัก ทำความพินาศให้แก่ผู้นั้น(พระบรมศาสดาตรัสประมวลเรื่องว่า)

{๗๓๖} [๗๔๔] เธอจงดูกา นางนกไส้ กบ และแมลงวันหัวเขียว สัตว์ทั้งสี่นี้ ได้ร่วมใจกันฆ่าช้างได้ ท่านจงเห็นคติของคนมีเวรกับคนมีเวร ทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายอย่าได้สร้างเวรกับใคร ๆ แม้จะไม่ชอบกัน

๘. จุลลธัมมปาลชาดก (๓๕๘)

ว่าด้วยความรักของแม่ที่มีต่อลูก

(พระนางจันทาเทวีกราบทูลพระราชาว่า)

{๗๓๗} [๗๔๕] หม่อมฉันผู้เดียวที่ตัดความเจริญทำความผิดต่อพระเจ้ามหาปตาปะ ข้าแต่สมมติเทพ ขอพระองค์ได้ทรงพระกรุณาปล่อย ธัมมปาลกุมารนี้เสียเถิด โปรดรับสั่งให้ตัดมือของหม่อมฉันเถิด

{๗๓๘} [๗๔๖] หม่อมฉันผู้เดียวที่ตัดความเจริญ ทำความผิดต่อพระเจ้ามหาปตาปะ ข้าแต่สมมติเทพ ขอพระองค์ได้ทรงพระกรุณาปล่อย ธัมมปาลกุมารนี้เสียเถิด โปรดรับสั่งให้ตัดเท้าของหม่อมฉันเถิด{๗๓๙} [๗๔๗] หม่อมฉันผู้เดียวที่ตัดความเจริญ ทำความผิดต่อพระเจ้ามหา ปตาปะข้าแต่สมมติเทพขอพระองค์ได้ทรงพระกรุณา ปล่อยธัมมปาลกุมารนี้เสียเถิดโปรดรับสั่งให้ตัดศีรษะของหม่อมฉันเถิด{๗๔๐} [๗๔๘] ไม่มีสักคนเลยหนอผู้ที่เป็นมิตรและอำมาตย์ของพระราชานี้ ซึ่ง มีใจดีกล้าพอที่จะทูลห้ามพระราชาว่า ‘อย่าทรงปลงพระชนม์ พระราชโอรสซึ่งเกิดแต่พระอุระเลย,{๗๔๑} [๗๔๙] ไม่มีสักคนเลยหนอผู้ที่เป็นมิตรและพระญาติของพระราชานี้ ซึ่ง มีใจดีกล้าพอที่จะทูลห้ามพระราชาว่า ‘อย่าทรงปลงพระชนม์ พระราชโอรสซึ่งเกิดจากพระองค์เลย’{๗๔๒} [๗๕๐] แขนขาของธัมมปาลกุมารผู้เป็นทายาทแห่งแผ่นดิน อันลูบไล้ ด้วยแก่นจันทน์แดงมาขาดไปเสีย ข้าแต่สมมติเทพ ชีวิตของ หม่อมฉันก็คงจะดับไป

๙. สุวัณณมิคชาดก (๓๕๙)

ว่าด้วยเนื้อติดบ่วงนายพราน

(นางเนื้อประสงค์จะให้พญาเนื้อผู้สามีเกิดอุตสาหะ จึงกล่าวว่า)

{๗๔๓} [๗๕๑] พยายามเข้า ท่านพญาเนื้อ พยายามเข้า ท่านผู้มีเท้าสีทอง ตัดบ่วงที่รัดแน่นให้ขาดให้ได้ ฉันไม่ชอบอยู่ในป่าผู้เดียว