๒. อุจฉิฏฐภัตตชาดก เล่ม ๒๗

๗. พีรณัตถัมภกวรรค

๑. โสมทัตตชาดก (๒๑๑)

ว่าด้วยผลลัพธ์ของการขอ

(พราหมณ์โสมทัตกล่าวกะบิดาว่า)

{๒๗๑} [๒๗๑] คุณพ่อเป็นผู้ไม่ประมาทเป็นนิจ ได้ทำความฝึกฝนอยู่ในป่าช้า ชื่อพีรณัตถัมภกะถึงหนึ่งปีครั้นเข้าที่ประชุมกลับไปเสีย อีกอย่างหนึ่ง ความฝึกฝนป้องกันผู้ปราศจากปัญญาไม่ได้เลย(พราหมณ์บิดากล่าวว่า)

{๒๗๒} [๒๗๒] พ่อโสมทัตต์ บุคคลผู้ขอย่อมประสบอาการ ๒ อย่าง คือ ไม่ได้ ทรัพย์ ๑ ได้ทรัพย์ ๑ เพราะว่าการขอมีอาการอย่างนี้เป็นธรรมดา

๒. อุจฉิฎฐภัตตชาดก (๒๑๒)

ว่าด้วยนางพราหมณีหาชายชู้

(พราหมณ์ถามนางพราหมณีว่า)

{๒๗๓} [๒๗๓] ลักษณะอาการข้าวข้างบนเป็นอย่างหนึ่ง ข้างล่างเป็นอย่างหนึ่ง แม่พราหมณี ฉันขอถามเธอหน่อย เหตุไรข้าวข้างล่างจึงเย็น ข้างบนจึงร้อนนิดหน่อย(บุตรนักฟ้อนโพธิลัตว์ได้เล่าพฤติการณ์ทั้งหมดแก่พราหมณ์ว่า)

{๒๗๔} [๒๗๔] ดูก่อนท่านผู้เจริญ ฉันเป็นคนฟ้อนรำเที่ยวขอมาจนถึงที่นี่ ก็ชายชู้ของนางพราหมณีนี้ซุ่มอยู่ที่ยุ้งข้าวท่านเสาะหาผู้ใด ผู้นั้นคือชายชู้ผู้นี้เอง

๓. ภรุราชชาดก (๒๑๓)

ว่าด้วยประทุษร้ายผู้มีศีลย่อมวิบัติ

(พระบรมศาสดาทรงเล่าเรื่องนี้แล้วตรัสว่า)

{๒๗๕} [๒๗๕] เราได้ฟังมาว่า ‘พระราชาในภรุรัฐได้ทรงลำเอียงต่อฤๅษีทั้งหลาย แล้ว ทรงประสบความวิบัติขาดสิ้นพร้อมทั้งแว่นแคว้น’

{๒๗๖} [๒๗๖] เพราะฉะนั้นแล บัณฑิตทั้งหลายจึงไม่สรรเสริญการลุอํานาจ ฉันทาคติ บุคคลควรมีจิตไม่คิดร้าย กล่าวแต่คำที่อิงความจริง

๔. ปุณณนทีชาดก (๒๑๔)

ว่าด้วยการไม่ระลึกถึง

(พระราชาทรงระลึกถึงคุณปุโรหิตโพธิสัตว์ จึงเขียนข้อความลงใน ใบลานว่า)

{๒๗๗} [๒๗๗] ชนทั้งหลายพึงพูดถึงแม่นํ้าที่เต็มแล้วว่าสัตว์อะไรดื่มกินได้ พูดถึงข้าวกล้าที่เกิดแล้วว่าสัตว์อะไรซ่อนอยู่ พูดถึงบุคคลที่รักกัน ไปสู่ที่ไกลว่าจะกลับมาถึงเพราะสัตว์อะไรมาบอกข่าว สัตว์นั้น เรานำมาให้ท่านแล้วขอเชิญบริโภคเนื้อสัตว์นั้นเถิด ท่านพราหมณ์(ปุโรหิตโพธิสัตว์อ่านข้อความแล้วก็ทราบว่าพระราชทรงคิดถึงจึง กล่าวว่า)