๕. ทุพพลกัฏฐชาดก เล่ม ๒๗

{๑๐๓} [๑๐๓] คนมีเวรต่อกันอยู่ ณ ที่ใด ผู้ฉลาดไม่พึงอยู่ ณ ที่นั้น เพราะ เมื่ออยู่ในหมู่คนมีเวรต่อกันแม้เพียงคืนเดียวหรือสองคืน ก็เป็นทุกข์

๔. มิตตวินทชาดก (๑๐๔)

ว่าด้วยโทษของผู้ลุอำนาจความปรารถนา

(พระโพธิสัตว์ถูกนายมิตตวินทะผู้ตกนรกได้รับจักรกรดถามว่าเขาทำ บาปกรรมอะไรไว้ จึงบอกถึงกรรมที่เขาทำแล้วกล่าวว่า)

{๑๐๔} [๑๐๔] ท่านมีความปรารถนาจัด ได้นางเวมานิกเปรต ๔ นางแล้ว ก็ ยังต้องการ ๘ นาง ได้ ๘ นาง ก็ยังต้องการ ๑๖ นาง ได้ ๑๖ นาง ก็ยังต้องการ ๓๒ นาง บัดนี้จึงมาได้รับจักรกรดแทน จักรกรดพัดผันอยู่บนศีรษะของท่านผู้ลุอำนาจความปรารถนา

๕. ทุพพลกัฏฐชาดก (๑๐๕)

ว่าด้วยช้างกลัวไม้แห้ง

(รุกขเทวดาโพธิสัตว์เห็นช้างได้ยินเสียงไม้แห้งหล่นก็วิ่งหนีจึงกล่าวว่า)

{๑๐๕} [๑๐๕] ลมพัดไม้แห้งผุ ๆ ซึ่งมีจำนวนมากมายในป่านี้ให้หักลงมา ดูก่อนพญาช้าง ถ้าท่านมัวกลัวไม้แห้งนั้น ท่านจักซูบผอมเป็นแน่

๖. อุทัญจนีชาดก (๑๐๖)

ว่าด้วยนางอุทัญจนียั่วดาบสหนุ่มไปอยู่กินด้วยกัน

(ดาบสหนุ่มถูกนางอุทัญจนีเคี่ยวเข็ญให้ทำโน่นทำนี่ ทนไม่ไหว จึง กลับไปหาดาบสโพธิสัตว์ผู้เป็นบิดาแล้วกล่าวว่า)

{๑๐๖} [๑๐๖] นางโจรผู้เป็นเหมือนหม้อตักนํ้า ทำลูกผู้เคยมีชีวิตอยู่เป็นสุข ให้เดือดร้อน ขอนํ้ามันหรือเกลือด้วยการเอ่ยอ้างว่าเป็นภรรยา

๗. สาลิตตกชาดก (๑๐๗)

ว่าด้วยคนมีศิลปะ

(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลพระราชาถึงคุณค่าของศิลปะว่า)

{๑๐๗} [๑๐๗] ขึ้นชื่อว่าศิลปะแม้อย่างใดอย่างหนึ่ง ก็ยังประโยชน์ให้สำเร็จได้ โดยแท้ ขอพระองค์ทรงทอดพระเนตรเถิดบุรุษเปลี้ยได้ บ้านส่วยทั้ง ๔ ทิศก็เพราะการดีดมูลแพะ

๘. พาหิยชาดก (๑๐๘)

ว่าด้วยเป็นคนควรศึกษาศิลปะ

(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลพระราชาถึงประโยชน์ของศิลปะว่า)

{๑๐๘} [๑๐๘]บุคคลควรศึกษาศิลปะที่ควรศึกษา คนทั้งหลายที่พอใจในศิลปะนั้นก็มีอยู่ แม้แต่หญิงที่เกิดบ้านนอกก็ยังทำให้พระราชาทรงโปรดปรานได้ ด้วยการกระมิดกระเมี้ยนของเธอ