arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต · วรรคที่ ๑

๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา เล่ม ๒๖

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๑ ในวรรคที่ ๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา เอกกนิบาต วรรคที่ ๑ ปุณณมาสเถรคาถา (ฉบับหลวง เล่ม ๒๖ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๖ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๖)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๖ หน้า ๓๒๒–๓๒๓

หน้า ๓๒๒

๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับการไม่ติดในสิ่งทั้งปวง

{๑๔๗}นัยว่า พระปุณณมาสเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

[๑๐] ผู้ใดรู้ถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของโลก บรรลุนิพพานด้วยมรรคญาณ เป็นผู้สันโดษ มีจิตสำรวมแล้ว ไม่ติดอยู่ในธรรมทั้งปวง ผู้นั้นกำจัดตัณหาได้แล้วทั้งในโลกนี้และโลกอื่น

จบ ปฐมวรรค

รวมพระเถระที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พระสุภูติเถระ ๒. พระมหาโกฏฐิตเถระ

๓. พระกังขาเรวตเถระ ๔. พระปุณณมันตานีปุตตเถระ

๕. พระทัพพเถระ ๖. พระสีตวนิยเถระ

๗. พระภัลลิยเถระ ๘. พระวีรเถระ

๙. พระปิลันทวัจฉเถระ ๑๐. พระปุณณมาสเถระ

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑โลก ในที่นี้หมายถึงอุปาทานขันธ์ ๕ ซึ่งเรียกว่าโลก เพราะมีความหมายว่าจะต้องเสื่อมสลายยุบย่อยยับไป (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๑)
หน้า ๓๒๓

๒. ทุติยวรรค

๑. จูฬวัจฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับความยินดีในธรรม

นัยว่า ท่านพระจูฬวัจฉเถระได้ภาษิตคาถาไว้อย่างนี้ว่า

{๑๔๘}[๑๑] ภิกษุผู้มีความปราโมทย์มากในธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศไว้แล้ว พึงบรรลุสันตบท ซึ่งเป็นที่เข้าไประงับสังขาร นำสุขมาให้ได้

๒. มหาว้จฉเถรคาถา

สุภาษิตเกี่ยวกับไตรสิกขา

นัยว่า ท่านพระมหาวัจฉเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า

{๑๔๙}[๑๒] ภิกษุมีกำลังปัญญา สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร มีจิตตั้งมั่น ยินดีในฌาน มีสติ บริโภคโภชนะตามมีตามได้ ปราศ จากราคะแล้ว พึงหวังแต่กาลเวลาที่จะปรินิพพานในศาสนานี้

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑ธรรมที่...ทรงประกาศไว้แล้ว ได้แก่ โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ หรือโลกุตตรธรรม ๙ ประการรวมถึงเทศนาธรรมที่ทรงแสดงเป็นอุบายเข้าถึงโพธิปักขิยธรรมและโลกุตตรธรรม (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๔)
  2. ๒สันตบท ส่วนแห่งสภาวะที่สงบระงับ หมายถึงพระนิพพาน (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๔)
  3. ๓สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร คำว่า ศีล โดยความหมายสูงสุด ได้แก่ ปาริสุทธิศีล ๔ คำว่า วัตร โดยควมหมายสูงสุด ได้แก่ ธรรมที่กำจัดกิเลส หรือธุดงควัตร ๑๓ (ขุ.เถร.อ. ๑/๘๖)

จบ ๑๐. ปุณณมาสเถรคาถา