๘. กุกกุฏชาดก เล่ม ๒๗

{๘๘๔} [๘๙๖] บุรุษใดมีปัญญาน้อยปรารถนาสิริที่น่ารักใคร่ได้คุณอย่าง ใดอย่างหนึ่งบรรดาคุณตามที่กล่าวมาแล้วนี้แล้วลืมเสีย ดิฉัน ขอเว้นบุรุษนั้นผู้ประพฤติเสเพล ลุ่ม ๆ ดอน ๆ เหมือนเว้น หลุมคูถเสียห่างไกลฉะนั้น{๘๘๕} [๘๙๗] บุคคลย่อมทำตัวให้มีวาสนาได้ด้วยตัวเองย่อมทำตัวไม่ให้มี วาสนาด้วยตัวเอง ความมีวาสนาและความไม่มีวาสนาคนอื่น จะทำให้คนอื่นหาได้ไม่

๘. กุกกุฏชาดก (๓๘๓)

ว่าด้วยแมวหลอกไก่

(นางแมวไปที่โคนต้นไม้ที่ไก่เกาะอยู่ อ้อนวอนว่า)

{๘๘๖} [๘๙๘] ข้าแต่ท่านผู้มีขนปีกอันวิจิตรตระการตา มีหงอนงามสง่าอาจ จะไปในอากาศได้โดยฉับพลัน เชิญท่านลงมาจากกิ่งไม้เถิด ฉันจะยอมเป็นภรรยาของท่านเปล่า ๆ(ไก่โพธิสัตว์ตอบไปว่า)

{๘๘๗} [๘๙๙] ดูก่อนแม่นางแมวรูปงามน่ารื่นรมย์ใจ เจ้ามีสี่เท้า เรามีสองเท้า แมวตัวเมียกับไก่ตัวผู้ คู่ควรกันไม่ได้เลย เชิญเจ้าไปแสวงหา ผู้อื่นเป็นสามีเถิด

(นางแมวได้ฟังดังนั้นจึงคิดหาอุบายใหม่ กล่าวว่า)

{๘๘๘} [๙๐๐] ฉันจะยอมเป็นภรรยาสาวผู้ส่งเสียงไพเราะน่ารักสำหรับท่าน ขอท่านจงได้ตัวฉันผู้งดงาม เป็นสาวพรหมจารีด้วยการได้ที่งดงาม

(ไก่โพธิสัตว์ได้ฟังแล้วก็กล่าวว่า)

{๘๘๙} [๙๐๑] แน่ะนางผู้ชอบกินซากศพ แปดเปื้อนด้วยเลือด ชอบขโมยกิน ไข่ไก่ เจ้าไม่ได้ปรารถนาเราเป็นสามีโดยการได้ที่งดงามดอก

(พระสัมมาสัมทุทธเจ้าตรัสว่า)

{๘๙๐} [๙๐๒] หญิงทั้งหลายประกอบด้วยวาจามีองค์ ๔ เห็นชายดีเข้าแล้ว ย่อมชักนำไปด้วยวาจาอ่อนหวานเหมือนนางแมวชักชวน พญาไก่ฉะนั้น

{๘๙๑} [๙๐๓] ก็ผู้ใดรู้ไม่เท่าทันสถานการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วโดยฉับพลัน ผู้นั้น จะต้องตกไปสู่อำนาจศัตรู และจะต้องเดือดร้อนในภายหลัง

{๘๙๒} [๙๐๔] ส่วนผู้ใดรู้เท่าทันสถานการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วโดยฉับพลัน ผู้นั้น ย่อมพ้นจากความคับขันอันเกิดแต่ศัตรูได้เหมือนพญาไก่ รอดพ้นจากนางแมวฉะนั้น

๙. ธัมมัทธชชาดก (๓๘๔)

ว่าด้วยกาแสร้งยกธรรมเป็นธงชัย

(กาเรียกนกทั้งหลายมาสั่งสอนว่า)

{๘๙๓} [๙๐๕] ดูก่อนญาติพี่น้องทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงประพฤติธรรม ท่านทั้งหลายจงประพฤติธรรมอยู่เสมอ ๆ เถิด ความเจริญจะมี แก่ท่านทั้งหลายผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุขทั้งในโลกนี้ และโลกหน้า