๙. ธัมมัทธชชาดก เล่ม ๒๗

(ไก่โพธิสัตว์ได้ฟังแล้วก็กล่าวว่า)

{๘๘๙} [๙๐๑] แน่ะนางผู้ชอบกินซากศพ แปดเปื้อนด้วยเลือด ชอบขโมยกิน ไข่ไก่ เจ้าไม่ได้ปรารถนาเราเป็นสามีโดยการได้ที่งดงามดอก

(พระสัมมาสัมทุทธเจ้าตรัสว่า)

{๘๙๐} [๙๐๒] หญิงทั้งหลายประกอบด้วยวาจามีองค์ ๔ เห็นชายดีเข้าแล้ว ย่อมชักนำไปด้วยวาจาอ่อนหวานเหมือนนางแมวชักชวน พญาไก่ฉะนั้น

{๘๙๑} [๙๐๓] ก็ผู้ใดรู้ไม่เท่าทันสถานการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วโดยฉับพลัน ผู้นั้น จะต้องตกไปสู่อำนาจศัตรู และจะต้องเดือดร้อนในภายหลัง

{๘๙๒} [๙๐๔] ส่วนผู้ใดรู้เท่าทันสถานการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วโดยฉับพลัน ผู้นั้น ย่อมพ้นจากความคับขันอันเกิดแต่ศัตรูได้เหมือนพญาไก่ รอดพ้นจากนางแมวฉะนั้น

๙. ธัมมัทธชชาดก (๓๘๔)

ว่าด้วยกาแสร้งยกธรรมเป็นธงชัย

(กาเรียกนกทั้งหลายมาสั่งสอนว่า)

{๘๙๓} [๙๐๕] ดูก่อนญาติพี่น้องทั้งหลาย ท่านทั้งหลายจงประพฤติธรรม ท่านทั้งหลายจงประพฤติธรรมอยู่เสมอ ๆ เถิด ความเจริญจะมี แก่ท่านทั้งหลายผู้ประพฤติธรรมย่อมอยู่เป็นสุขทั้งในโลกนี้ และโลกหน้า

(นกทั้งหลายไม่รู้ว่ากานั้นทุศีลจึงพากันสรรเสริญว่า)

{๘๙๔} [๙๐๖] กาตัวนี้เจริญจริงหนอ ประพฤติธรรมอย่างสูง ยืนด้วยขาข้างเดียว ช่วยพร่ำสอนแต่ธรรมแก่พวกเรา

(พญานกโพธิสัตว์เรียกพวกนกให้มาคอยดูแล้วกำจัดกาเสียว่า)

{๘๙๕} [๙๐๗] ท่านทั้งหลายไม่รู้จักปกติของมันจึงพากันสรรเสริญเพราะ ความไม่รู้เท่าทัน มันกินไข่และลูกนกแล้วก็ร้องว่า ‘ธัมโม ธัมโม’[๙๐๘] กาตัวนี้พูดด้วยวาจาอย่างหนึ่งทำด้วยกายเป็นอีกอย่างหนึ่ง ประพฤติธรรมเพียงวาจา แต่ไม่ทำด้วยกาย เพราะฉะนั้น มัน ไม่ได้ตั้งอยู่ในธรรมเลย{๘๙๗} [๙๐๙] กาตัวนี้เจรจาอ่อนหวาน แต่รู้ใจได้ยาก ปกปิดตัวจริงไว้ เหมือนงูเห่าอยู่ในโพรงมันยกธรรมเป็นธงชัย คนโง่รู้ไม่เท่าทัน จึงยกย่องมันว่าเป็นสาธุในหมู่บ้านและในนิคม{๘๙๘} [๙๑๐] ท่านทั้งหลายจงช่วยกันทำร้ายกาชั่วตัวนี้ด้วยจะงอยปาก ด้วยปีก และด้วยเท้าให้มันพินาศไป กาตัวนี้ไม่ควรจะอยู่ร่วมกับพวกเรา

๑๐. นันทิยมิคราชชาดก (๓๘๕)

ว่าด้วยพญาเนื้อนันทิยะ

(พ่อและแม่ของพญาเนื้อนันทิยะผู้เป็นโพธิสัตว์ต้องการจะพบลูก จึง ฝากข่าวไปกะพราหมณ์คนหนึ่งว่า)

{๘๙๙} [๙๑๑] ข้าแต่พราหมณ์ ถ้าท่านจะไปยังเมืองสาเกต โปรดช่วยส่งข่าว ถึงเนื้อลูกชายของข้าพเจ้าชื่อนันทิยะ ผู้อยู่ในพระราชอุทยาน อัญชนวันด้วยว่า ‘พ่อแม่ของเจ้าแก่แล้ว ปรารถนาจะได้พบเจ้า’