๕. ขุรัปปชาดก เล่ม ๒๗

๔. มหาปนาทชาดก (๒๖๔)

ว่าด้วยปราสาทของพระเจ้ามหาปนาทะ

(พระบรมศาสดาครั้นทรงเล่าชาดกนี้แล้ว ได้ตรัสว่า)

{๓๙๑} [๓๙๑] พระเจ้ามหาปนาทะนั้นทรงมีปราสาททองคำ กว้าง ๑๖ ชั่วธนูตก สูง ๑,๐๐๐ ชั่วธนูตก

{๓๙๒} [๓๙๒] มี ๑,๐๐๐ ชั้น ๗ หอคอย มีธงทิวปลิวสลอน สำเร็จขึ้นด้วย แก้วมณีสีเขียว มีนางรำ ๖,๐๐๐ นาง แบ่งออกเป็น ๗ กลุ่ม ฟ้อนรำอยู่ในปราสาทนั้น{๓๙๓} [๓๙๓] ดูก่อนภัททชิ ปราสาทนั้นได้มีแล้วในคราวนั้นเหมือนกับที่ ท่านพูด ในครั้งนั้นเราเป็นท้าวสักกะผู้รับใช้งานของท่าน

๕. ขุรัปปชาดก (๒๖๕)

ว่าด้วยถึงคราวกล้าควรกล้า

(บุตรพ่อค้าถามพระโพธิสัตว์ผู้เป็นหัวหน้างานอารักขาว่า)

{๓๙๔} [๓๙๔] เมื่อท่านเห็นพวกโจรยิงลูกธนูที่แหลมคมถือดาบที่คมกล้า ซึ่งขัดแล้วด้วยนํ้ามัน เมื่อมรณภัยปรากฏเฉพาะหน้าแล้ว เหตุไฉนหนอ ท่านจึงไม่มีความครั้นคร้ามเลย(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๓๙๕} [๓๙๕] เมื่อเราเห็นพวกโจรยิงลูกธนูที่แหลมคม ถือดาบที่คมกล้าซึ่งขัด แล้วด้วยนํ้ามัน เมื่อมรณภัยปรากฏเฉพาะหน้าแล้ว เรากลับได้ความยินดีและโสมนัสมากยิ่ง

{๓๙๖} [๓๙๖] เรานั้นเกิดความยินดีและโสมนัส ครอบงำศัตรูทั้งหลายเสียได้แล้ว เพราะว่าเราได้สละชีวิตของเรามาแต่ต้นแล้ว แท้จริง ในบางครั้งคนเราไม่พึงทำความอาลัยในชีวิตพึงกล้าหาญทำ กิจที่ผู้กล้าหาญจะพึงทำ

๖. วาตัคคสินธวชาดก (๒๖๖)

ว่าด้วยเศร้าเพราะห่วงศักดิ์ศรี

(ลูกลาถามแม่ลาว่า)

{๓๙๗} [๓๙๗] แม่จ๋าพ่อม้าที่เป็นเหตุให้แม่ผอมเหลืองและไม่ถูกใจอาหารก็มาแล้ว ไฉนแม่จึงไล่เขาไปเสียเล่า

(แม่ลาตอบลูกว่า)

{๓๙๘} [๓๙๘] ลูกเอ๋ย ก็ถ้ามิตตสันถวะ จะเกิดขึ้นแต่แรกพบทีเดียว เกียรติยศของสตรีทั้งหลายก็จะเสื่อมสูญ เพราะฉะนั้น แม่จึงแสร้ง ไล่พ่อม้านั้นไป

(พระบรมศาสดาตรัสว่า)

{๓๙๙} [๓๙๙] สตรีใดไม่ปรารถนาบุรุษผู้มียศศักดิ์ เกิดในตระกูลดีที่เขา นำมาให้ สตรีนั้นจะต้องเศร้าโศกอยู่สิ้นกาลนาน เหมือนแม่ลา เศร้าโศกถึงพญาม้าวาตัคคสินธพฉะนั้น