๑. พันธนาคารชาดก เล่ม ๒๗

๖. นตังทัฬหวรรค

๑. พันธนาคารชาดก (๒๐๑)

ว่าด้วยเครื่องผูกที่เหนียวแน่น

(พระฤาษีโพธิสัตว์เปล่งอุทานว่า)

{๒๕๑} [๒๕๑] เครื่องผูกใด ไม่ว่าจะทำด้วยเหล็กก็ดี ทำด้วยไม้ก็ดี ทำด้วยหญ้าปล้องก็ดี นักปราชญ์ไม่กล่าวเครื่องผูกนั้นว่าเป็นเครื่องผูกที่ เหนียวแน่น ความกำหนัดยินดีในแก้วมณีและกุณฑลก็ดี ความ ห่วงใยในบุตรและภรรยาก็ดี{๒๕๒} [๒๕๒] นักปราชญ์กล่าวเครื่องผูกนั้นว่าเป็นเครื่องผูกที่เหนียวแน่น ทำให้สัตว์ตกต่ำหย่อนแต่แก้ได้ยากแม้เครื่องผูกนั้น นักปราชญ์ก็ยังตัดได้ ละกามสุขหลีกออกไปได้อย่างไม่มีเยื่อใย

๒. เกฬิสีลชาดก (๒๐๒)

ว่าด้วยปัญญาสำคัญกว่าร่างกาย

(พระบรมศาสดาทรงเล่าเรื่องในอดีตแล้วตรัสว่า)

{๒๕๓} [๒๕๓] หงส์ก็ดี นกกระเรียนก็ดี นกยูงก็ดี ช้างก็ดี เนื้อฟานก็ดี ย่อม กลัวราชสีห์ทั้งนั้น จะถือเอาร่างกายเป็นประมาณไม่ได้ ฉันใด{๒๕๔} [๒๕๔] ในหมู่มนุษย์ก็ฉันนั้น แม้เด็ก ถ้ามีปัญญา ก็เป็นผู้ใหญ่ได้ คนโง่ ถึงร่างกายจะใหญ่โต ก็เป็นผู้ใหญ่ไม่ได้