พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ทุกนิบาต · ทัฬหวรรค
๖. อลีนจิตตชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๖๑–๑๖๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๑๐ ในทัฬหวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ทุกนิบาต ทัฬหวรรค อลีนจิตตชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๗ หน้า ๗๖–๗๗
(พระดาบสโพธิสัตว์กล่าวยกย่องชมเชยพญาครุฑว่า)
{๑๕๘} [๑๕๘] ท่านนั้น เคารพยำเกรงผู้มีเพศประเสริฐกว่า แม้จะหิวก็ไม่อาจจะจับพญานาคซึ่งเข้าไปอยู่ภายในผ้าเปลือกไม้นั้นออกมากินได้ ขอท่านนั้นจงเป็นผู้อันพรหมคุ้มครองดำรงชีพอยู่สิ้นกาลนานเถิด อนึ่ง ขอภักษาหารอันเป็นทิพย์จงปรากฏแก่ท่านเถิด
๕. ภัคคชาดก (๑๕๕)
ว่าด้วยบิดาและบุตรอวยพรอายุให้กัน
(พราหมณ์โพธิสัตว์เห็นยักษ์ลงมาหาบิดา จึงกล่าวว่า)
{๑๕๙} [๑๕๙] ข้าแต่ท่านพ่อภัคคะขอท่านจงเป็นอยู่ ๑๒๐ ปี ขอปีศาจ จงอย่ากินฉันเลย ท่านจงเป็นอยู่ ๑๒๐ ปีเถิด(บิดาเห็นยักษ์ลงมาหาบุตร จึงกล่าวว่า)
{๑๖๐} [๑๖๐] แม้เจ้าก็จงเป็นอยู่ ๑๒๐ ปี พวกปีศาจจงกินยาพิษ เจ้าจงเป็น อยู่ ๑๒๐ ปีเถิด
๖. อลีนจิตตชาดก (๑๕๖)
ว่าด้วยอลีนจิตตราชกุมารผู้เป็นที่พึ่งของเหล่าเสนา
(พระบรมศาสดาครั้นทรงเล่าอดีตนิทานแล้วตรัสสรุปว่า)
{๑๖๑} [๑๖๑] เสนาหมู่ใหญ่อาศัยพระราชกุมารอลีนจิต จึงได้มีใจรื่นเริง ช่วยกันจับเป็นพระเจ้าโกศลผู้ไม่ทรงพอด้วยราชสมบัติของพระองค์ได้ ฉันใด
{๑๖๒} [๑๖๒] ภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยนิสสัย ปรารภความเพียร เจริญกุศลธรรม เพื่อบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษม จากโยคะอยู่ ก็พึงบรรลุธรรม เป็นที่สิ้นไปแห่งสังโยชน์ทั้งปวง ได้โดยลำดับ ฉันนั้น
๗. คุณชาดก (๑๕๗)
ว่าด้วยให้คำนึงถึงมิตตธรรม
(สุนัขจิ้งจอกเข้าไปหาราชสีห์โพธิสัตว์แล้วแจ้งเรื่องที่ตนถูกลูกเมีย ของราชสีห์รบกวนว่า)
{๑๖๓} [๑๖๓] ผู้เป็นใหญ่ย่อมขับไล่ผู้น้อยไปตามทางที่ตนต้องการได้ นี่เป็นธรรมดาของผู้มีกำลัง นางเนื้อผู้มีเขี้ยวแหลมคมของท่านได้ คุกคามลูกเมียของเรา ขอท่านทราบเถิด ภัยเกิดแต่ที่พึ่งแล้ว(ราชสีห์โพธิสัตว์กล่าวเตือนนางราชสีห์ว่า)
{๑๖๔} [๑๖๔] มิตรถึงแม้จะมีกำลังน้อย แต่ตั้งอยู่ในมิตตธรรม ก็ชื่อว่าเป็น ญาติ เป็นเผ่าพันธุ์ เป็นมิตร และเป็นเพื่อนของเรา แน่ะนางผู้มีเขี้ยวแหลมคมท่านอย่าดูหมิ่นสุนัขจิ้งจอกตัวนี้ซึ่งให้ ชีวิตแก่เราไว้
- ๑ผู้สมบูรณ์ด้วยนิสสัย ในที่นี้หมายถึงการที่กุลบุตรได้พระพุทธเจ้าพระพุทธสาวก หรือพระปัจเจกพุทธเจ้าผู้เป็นกัลยาณมิตรเป็นที่พึ่งอาศัย เปรียบเหมือนกับเสนาได้อลีนจิตตราชกุมารเป็นที่พี่ง (ขุ.ชา.อ. ๓/๒๒)
- ๒กุศลธรรม ธรรมอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ ธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวง ดูเชิงอรรถ ๑,๒,๓ แห่งปัญจาวุธชาดก เอกกนิบาต ข้อ ๕๕ หน้า ๒๖-๒๗ ในเล่มนี้
จบ ๖. อลีนจิตตชาดก