๗. คุณชาดก เล่ม ๒๗

{๑๖๒} [๑๖๒] ภิกษุผู้สมบูรณ์ด้วยนิสสัย ปรารภความเพียร เจริญกุศลธรรม เพื่อบรรลุธรรมอันเป็นแดนเกษม จากโยคะอยู่ ก็พึงบรรลุธรรม เป็นที่สิ้นไปแห่งสังโยชน์ทั้งปวง ได้โดยลำดับ ฉันนั้น

๗. คุณชาดก (๑๕๗)

ว่าด้วยให้คำนึงถึงมิตตธรรม

(สุนัขจิ้งจอกเข้าไปหาราชสีห์โพธิสัตว์แล้วแจ้งเรื่องที่ตนถูกลูกเมีย ของราชสีห์รบกวนว่า)

{๑๖๓} [๑๖๓] ผู้เป็นใหญ่ย่อมขับไล่ผู้น้อยไปตามทางที่ตนต้องการได้ นี่เป็นธรรมดาของผู้มีกำลัง นางเนื้อผู้มีเขี้ยวแหลมคมของท่านได้ คุกคามลูกเมียของเรา ขอท่านทราบเถิด ภัยเกิดแต่ที่พึ่งแล้ว(ราชสีห์โพธิสัตว์กล่าวเตือนนางราชสีห์ว่า)

{๑๖๔} [๑๖๔] มิตรถึงแม้จะมีกำลังน้อย แต่ตั้งอยู่ในมิตตธรรม ก็ชื่อว่าเป็น ญาติ เป็นเผ่าพันธุ์ เป็นมิตร และเป็นเพื่อนของเรา แน่ะนางผู้มีเขี้ยวแหลมคมท่านอย่าดูหมิ่นสุนัขจิ้งจอกตัวนี้ซึ่งให้ ชีวิตแก่เราไว้

๘. สุหนุชาดก (๑๕๘)

ว่าด้วยการเปรียบเทียบม้า ๒ ชนิด

(อำมาตย์โพธิสัตว์กราบทูลพฤติกรรมของม้าแด่พระราชาว่า)

{๑๖๕} [๑๖๕] การที่ม้าโกงสุหนุทำความสนิทสนมกับม้าโสณะนี้จะมีด้วยปกติ ที่ไม่ เสมอกันก็หามิได้ ม้าโสณะ เป็นเช่นใด แม้ม้าสุหนุก็เป็นเช่นนั้น ม้าโสณะมีความประพฤติเช่นใด ม้าสุหนุก็มีความประพฤติเช่นนั้น{๑๖๖} [๑๖๖] ม้าทั้งสองนั้นย่อมเสมอกันด้วยการวิ่งไป ด้วยความคึกคะนอง และด้วยการกัดเชือกที่ล่ามอยู่เป็นนิจ ความชั่วย่อมเสมอกับความชั่ว ความไม่ดีย่อมเสมอกับความไม่ดี

๙. โมรชาดก (๑๕๙)

ว่าด้วยนกยูงเจริญพระปริตร

(นกยูงทองโพธิสัตว์เมื่อจะผูกมนต์เพื่อรักษาป้องกันตัวก่อนออกหากิน ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า)

{๑๖๗} [๑๖๗] พระอาทิตย์นี้เป็นดวงตาของโลกเป็นเจ้าแห่งแสงสว่าง อย่างเอกกำลังอุทัยขึ้นมาทอแสงอร่ามสว่างไปทั่วปฐพี เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระอาทิตย์นั้นซึ่งทอแสงอร่ามสว่างไปทั่วปฐพี ข้าพเจ้าได้ท่านช่วยคุ้มครองแล้ววันนี้ พึงอยู่เป็นสุขตลอดวัน