พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ฉักกนิบาต · ขุรปุตตวรรค
๘. วิฆาสาทชาดก เล่ม ๒๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๕๑–๙๕๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในขุรปุตตวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๓๙๓. วิฆาสาทชาตกํ (๘)
๘. วิฆาสาทชาดก (๓๙๓)
ว่าด้วยผู้บริโภคอาหารที่เป็นเดน
(ท้าวสักกเทวราชโพธิสัตว์จำแลงเป็นนกแขกเต้ามายังที่อยู่ของเหล่าดาบส เมื่อ จะทำให้ดาบสเหล่านั้นสลดใจ ได้กล่าวว่า)
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ฉักกนิบาต ขุรปุตตวรรค วิฆาสาทชาดก (ฉบับหลวง เล่ม ๒๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๗)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๗ หน้า ๑๕๘–๑๕๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๗ หน้า ๒๕๑–๒๕๒
สุสุขํ วต ชีวนฺติ เย ชนา วิฆาสาทิโน
ทิฏฺเฐว ธมฺเม ปาสํสา สมฺปราเย จ สุคฺคตี.
พวกคนกินเดนพากันอยู่สบายจริงหนอ
ซ้ำได้รับการสรรเสริญในปัจจุบันและจะมีสุคติในโลกหน้า
(ดาบสรูปหนึ่งเรียกดาบสที่เหลือมากล่าวว่า)
สุกสฺส (๑) ภาสมานสฺส น นิสาเมถ ปณฺฑิตา
อิทํ สุณาถ โสทริยา อเมฺหวายํ ปสํสติ.
- ๑สี.อิ. สุวสฺส
ท่านบัณฑิตผู้ร่วมอุทรทั้งหลาย
พวกท่านไม่สนใจที่จะฟังนกแขกเต้าพูด
พวกท่านจงฟังคำของนกแขกเต้า
นกแขกเต้าตัวนี้กำลังสรรเสริญพวกเราเป็นแน่
(นกแขกเต้ากล่าวกับดาบสเหล่านั้นว่า)
นาหํ ตุเมฺห ปสํสามิ กุณปาทา สุณาถ เม
อุจฺฉิฏฺฐโภชิโน ตุเมฺห น ตุเมฺห วิฆาสาทิโน.
ข้าพเจ้าไม่ได้สรรเสริญพวกท่าน
ท่านผู้กินซากศพทั้งหลาย พวกท่านจงฟังข้าพเจ้า
พวกท่านเป็นผู้บริโภคอาหารที่เหลือทิ้ง
แต่มิใช่ผู้บริโภคอาหารที่เป็นเดน
(ดาบสทั้งหมดฟังคำของนกแขกเต้าแล้ว ได้กล่าวว่า)
สตฺตวสฺสา ปพฺพชิตา มชฺฌารญฺเญ (๑) สิขณฺฑิโน
วิฆาเสเนว ยาเปนฺตา มยํ เจ โภโต คารยฺหา.
เก นุ โภโต ปสํสิยา.
- ๑ฉ. เมชฺฌารญฺเญ, ม. มชฺเฌรญฺเญ
พวกเราบวชมาแล้ว ๗ พรรษา เกล้ามวยผม
เลี้ยงชีพด้วยอาหารที่เป็นเดนอยู่ท่ามกลางป่า
ถ้าหากพวกเราเป็นผู้สมควรที่ท่านจะติเตียน
แล้วพวกไหนเล่าเป็นผู้สมควรที่ท่านจะสรรเสริญ
(ท้าวสักกเทวราชโพธิสัตว์ต้องการจะให้ดาบสเหล่านั้นเกิดความละอาย จึงกล่าวว่า)
ตุเมฺห สีหานํ พฺยคฺฆานํ วาฬานญฺจาวสิฏฺฐกํ
อุจฺฉิฏฺเฐเนว ยาเปนฺตา มญฺญิิโวฺห วิฆาสาทิโน.
พวกท่านเลี้ยงชีพด้วยอาหารอันเหลือทิ้งของราชสีห์
เสือโคร่ง และเนื้อร้าย ยังสำคัญตนว่า เป็นคนกินเดน
(ท้าวเธอเมื่อจะบอกข้อความนั้นแก่ดาบสเหล่านั้น จึงกล่าวคาถาที่ ๖ ว่า)
เย พฺราหฺมณสฺส สมณสฺส อญฺญสฺส จ (๑) วณิพฺพิโน (๒)
ทตฺวาว (๓) เสสํ ภุญฺชนฺติ เต ชนา วิฆาสาทิโนติ.
วิฆาสาทชาตกํ อฏฺฐมํ.
- ๑ฉ.ม. วา, อิ. อญฺญสฺเสว
- ๒ฉ.ม. วนิพฺพิโน
- ๓ม.อิ. ทตฺวาน
ชนเหล่าใดให้อาหารแก่สมณะ พราหมณ์
และวณิพกอื่น ๆ แล้วบริโภคอาหารที่เหลือ
ชนเหล่านั้นชื่อว่าเป็นคนกินเดน
วิฆาสาทชาดกที่ ๘ จบ
จบ ๘. วิฆาสาทชาดก